10/06/2020
Polska, otwierając swoje granice na pracowników z zagranicy, staje się coraz bardziej międzynarodowym rynkiem pracy. Dla wielu cudzoziemców, którzy przyjeżdżają do naszego kraju w poszukiwaniu lepszych perspektyw zawodowych, kwestia rejestracji w urzędzie pracy i uzyskania statusu bezrobotnego lub poszukującego pracy jest niezwykle istotna. Pozwala to nie tylko na korzystanie z pomocy w znalezieniu zatrudnienia, ale również na dostęp do różnego rodzaju świadczeń i wsparcia oferowanego przez państwo. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej, którzy cudzoziemcy mogą zarejestrować się w polskim urzędzie pracy w 2025 roku, jakie warunki muszą spełnić oraz jakie prawa i obowiązki wiążą się z tym statusem.

- Kto może zarejestrować się jako bezrobotny w Polsce?
- Rejestracja jako osoba poszukująca pracy - szersze możliwości
- Różnice między statusem bezrobotnego a poszukującego pracy dla cudzoziemców
- Rejestracja obywateli Ukrainy
- Wyjazd za granicę a status bezrobotnego
- Podsumowanie
- FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Kto może zarejestrować się jako bezrobotny w Polsce?
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, nie każdy cudzoziemiec ma możliwość uzyskania statusu bezrobotnego w Polsce. Ustawa o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy precyzyjnie określa, które grupy obcokrajowców mogą dokonać rejestracji w urzędzie pracy jako osoby bezrobotne. Poniżej przedstawiamy szczegółową listę:
- Obywatele państw członkowskich Unii Europejskiej - osoby posiadające obywatelstwo krajów UE mają pełne prawo do rejestracji jako bezrobotni w Polsce, na takich samych zasadach jak obywatele polscy.
- Obywatele państw Europejskiego Obszaru Gospodarczego (EOG), nienależących do UE - podobnie jak obywatele UE, obywatele krajów EOG (np. Norwegii, Islandii, Liechtensteinu) również mogą rejestrować się jako bezrobotni.
- Obywatele państw niebędących stronami umowy o EOG, którzy mogą korzystać ze swobody przepływu osób na podstawie umów zawartych przez te państwa ze Wspólnotą Europejską i jej państwami członkowskimi (tj. Konfederacja Szwajcarska) - umowy międzynarodowe rozszerzają prawa do rejestracji na obywateli określonych państw spoza UE i EOG, takich jak Szwajcaria.
- Obywatele Zjednoczonego Królestwa Wielkiej Brytanii i Irlandii Północnej lub członkowie ich rodzin (art. 10 ust. 1 lit. b, d, e i f Umowy Wystąpienia) - po Brexicie, obywatele Wielkiej Brytanii oraz ich rodziny, na określonych zasadach wynikających z Umowy Wystąpienia, zachowują prawo do rejestracji.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce status uchodźcy - osoby, którym Polska nadała status uchodźcy, mają prawo do rejestracji jako bezrobotni.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt stały - posiadanie zezwolenia na pobyt stały uprawnia do rejestracji w urzędzie pracy.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt rezydenta długoterminowego Unii Europejskiej - status rezydenta długoterminowego UE również daje prawo do rejestracji.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z pracą w zawodzie wymagającym wysokich kwalifikacji lub posiadaniem zezwolenia na pobyt rezydenta długoterminowego UE w innym państwie UE i zamiarem podjęcia pracy lub działalności w Polsce, studiów, szkolenia zawodowego, lub wykazaniem innych okoliczności uzasadniających pobyt.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zgodę na pobyt ze względów humanitarnych lub zgodę na pobyt tolerowany - osoby posiadające te formy ochrony w Polsce również mogą się zarejestrować.
- Cudzoziemcy korzystający w Polsce z ochrony czasowej - osoby objęte ochroną czasową mają prawo do rejestracji jako bezrobotni.
- Cudzoziemcy ubiegający się o udzielenie ochrony międzynarodowej i ich małżonkowie, którzy posiadają zaświadczenie wydane na podstawie art. 35 ustawy o udzielaniu cudzoziemcom ochrony międzynarodowej w Polsce.
- Cudzoziemcy, którym udzielono ochrony uzupełniającej w Polsce.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce wizę wydaną ze względów humanitarnych, z uwagi na interes państwa lub zobowiązania międzynarodowe.
- Cudzoziemcy towarzyszący w Polsce cudzoziemcowi (obywatelowi UE, EOG, Szwajcarii) jako członkowie rodziny.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zgodę na pobyt czasowy i pracę (art. 114 ust. 1 albo 1a albo art. 126 ust. 1 ustawy o cudzoziemcach), pod warunkiem, że bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotni byli zatrudnieni w Polsce nieprzerwanie przez okres co najmniej 6 miesięcy.
- Cudzoziemcy posiadający wizę wydaną w celu wykonywania pracy w Polsce, pod warunkiem, że bezpośrednio przed rejestracją jako bezrobotni byli zatrudnieni w Polsce nieprzerwanie przez okres co najmniej 6 miesięcy.
- Cudzoziemcy – członkowie rodzin obywateli polskich, którzy uzyskali zezwolenie na pobyt czasowy w Polsce lub przebywają legalnie w oczekiwaniu na decyzję w sprawie legalizacji pobytu, jeżeli bezpośrednio przed złożeniem wniosku posiadali zezwolenie na pobyt czasowy.
- Cudzoziemcy towarzyszący w Polsce obywatelowi polskiemu jako członek rodziny.
Rejestracja jako osoba poszukująca pracy - szersze możliwości
Dla tych cudzoziemców, którzy nie spełniają warunków do rejestracji jako bezrobotni, istnieje możliwość zarejestrowania się jako osoba poszukująca pracy. Status osoby poszukującej pracy jest mniej restrykcyjny i otwiera dostęp do pewnych form wsparcia oferowanych przez urząd pracy, choć zakres tych uprawnień jest węższy niż w przypadku osób bezrobotnych. Kto, oprócz osób wymienionych powyżej jako uprawnionych do statusu bezrobotnego, może zarejestrować się jako osoba poszukująca pracy?
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zgodę na pobyt czasowy i pracę (art. 114 ust. 1 albo 1a albo art. 126 ust. 1 Ustawy o cudzoziemcach).
- Cudzoziemcy posiadający wizę wydaną w celu wykonywania pracy w Polsce.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy udzielone w związku z różnymi okolicznościami, m.in. studiami, badaniami naukowymi, mobilnością naukowca, połączeniem z rodziną, byciem ofiarą handlu ludźmi, więzami rodzinnymi, lub innymi okolicznościami określonymi w ustawie o cudzoziemcach.
- Cudzoziemcy posiadający wizę w celu odbycia studiów (z adnotacją „student”), wizę krajową w celu prowadzenia badań naukowych.
- Cudzoziemcy przebywający w Polsce w ramach ruchu bezwizowego w związku z wnioskiem o zezwolenie na pracę sezonową.
- Cudzoziemcy posiadający wizę wydaną w celu wykonywania pracy sezonowej.
- Cudzoziemcy posiadający w Polsce zezwolenie na pobyt czasowy ze względu na pracę sezonową.
- Cudzoziemcy – członkowie rodzin obywatela polskiego, poszukujący zatrudnienia.
Różnice między statusem bezrobotnego a poszukującego pracy dla cudzoziemców
Kluczowa różnica między statusem bezrobotnego a poszukującego pracy dla cudzoziemców leży w zakresie uprawnień i obowiązków. Osoba bezrobotna ma dostęp do szerszego pakietu świadczeń, w tym zasiłku dla bezrobotnych (jeśli spełnia określone warunki), ubezpieczenia zdrowotnego, szkoleń, staży i innych form aktywizacji zawodowej. Z drugiej strony, osoba bezrobotna ma również więcej obowiązków, takich jak gotowość do podjęcia pracy w każdej chwili i aktywne poszukiwanie zatrudnienia. Osoba poszukująca pracy ma dostęp do poradnictwa zawodowego, informacji o ofertach pracy, ale zazwyczaj nie przysługuje jej zasiłek dla bezrobotnych ani ubezpieczenie zdrowotne z urzędu pracy. Status osoby poszukującej pracy może być odpowiedni dla osób, które np. studiują w Polsce i jednocześnie chcą znaleźć pracę dorywczą lub absolwentów poszukujących pierwszej pracy.
Rejestracja obywateli Ukrainy
W kontekście obecnej sytuacji geopolitycznej, szczególne regulacje dotyczą obywateli Ukrainy. Osoby, które przybyły do Polski w związku z konfliktem zbrojnym w Ukrainie i przebywają na terytorium RP na podstawie ustawy o pomocy obywatelom Ukrainy lub na podstawie odrębnych przepisów legalizujących ich pobyt, mogą zarejestrować się w urzędzie pracy i uzyskać status osoby bezrobotnej lub poszukującej pracy. Co istotne, w przypadku obywateli Ukrainy, podczas rejestracji nie stosuje się ograniczeń wiekowych dla kobiet (60 lat) i mężczyzn (65 lat), które standardowo obowiązują przy rejestracji jako bezrobotny.
Wyjazd za granicę a status bezrobotnego
Rejestracja w urzędzie pracy wiąże się z pewnymi obowiązkami, w tym z gotowością do podjęcia zatrudnienia i pozostawaniem do dyspozycji urzędu. Co zrobić, jeśli zarejestrowany bezrobotny planuje wyjazd za granicę? Istnieje możliwość zgłoszenia tzw. braku gotowości do podjęcia zatrudnienia. Każdy bezrobotny ma prawo do 10 dni braku gotowości w roku kalendarzowym. Należy zgłosić ten fakt w urzędzie pracy, najlepiej przynajmniej dzień wcześniej. W tym czasie urząd pracy nie będzie kontaktował się z bezrobotnym, a status bezrobotnego nie zostanie zawieszony. Należy jednak pamiętać, że za te dni nie przysługuje zasiłek dla bezrobotnych, jeśli osoba go pobiera. Po powrocie należy zgłosić się do urzędu pracy, aby potwierdzić gotowość do podjęcia zatrudnienia.

Jeśli planowany wyjazd jest dłuższy niż 10 dni, konieczne jest wyrejestrowanie się z urzędu pracy na własną prośbę, a po powrocie ponowna rejestracja. Niedopełnienie obowiązku informowania urzędu pracy o wyjeździe i braku gotowości może skutkować utratą statusu bezrobotnego na minimum 120 dni.
Podsumowanie
Rejestracja w urzędzie pracy jako bezrobotny lub poszukujący pracy to ważna opcja dla wielu cudzoziemców przebywających w Polsce. Dostęp do wsparcia urzędu pracy może znacząco ułatwić znalezienie zatrudnienia i adaptację na polskim rynku pracy. Kluczowe jest jednak zrozumienie, kto i na jakich zasadach może skorzystać z tej możliwości oraz jakie obowiązki wiążą się z uzyskanym statusem. W przypadku planowania wyjazdu za granicę, istotne jest poinformowanie urzędu pracy i skorzystanie z możliwości zgłoszenia braku gotowości lub wyrejestrowania się, aby uniknąć negatywnych konsekwencji.
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
- Czy każdy cudzoziemiec może zarejestrować się jako bezrobotny w Polsce?
- Nie, tylko określone kategorie cudzoziemców, wymienione w ustawie o promocji zatrudnienia i instytucjach rynku pracy, mają taką możliwość. Są to m.in. obywatele UE, EOG, posiadacze określonych zezwoleń na pobyt w Polsce, statusu uchodźcy, ochrony uzupełniającej, obywatele Ukrainy na specjalnych zasadach.
- Jakie dokumenty są potrzebne do rejestracji jako bezrobotny?
- Dokładne wymagane dokumenty mogą się różnić w zależności od urzędu pracy, ale zazwyczaj konieczny jest dokument tożsamości (paszport, karta pobytu), dokument potwierdzający adres zameldowania, dokumenty potwierdzające kwalifikacje zawodowe, a w przypadku cudzoziemców - dokument legalizujący pobyt w Polsce.
- Czy osoba poszukująca pracy otrzymuje zasiłek dla bezrobotnych?
- Zazwyczaj nie. Zasiłek dla bezrobotnych przysługuje osobom zarejestrowanym jako bezrobotne, które spełniają określone warunki dotyczące m.in. okresu zatrudnienia. Osoby poszukujące pracy mają dostęp do innych form wsparcia, ale nie do zasiłku.
- Co to jest „brak gotowości” i jak go zgłosić?
- „Brak gotowości” to okres, w którym zarejestrowany bezrobotny nie jest dostępny do podjęcia pracy z określonych powodów, np. wyjazdu za granicę. Można zgłosić maksymalnie 10 dni braku gotowości w roku kalendarzowym, informując o tym urząd pracy z wyprzedzeniem.
- Co się stanie, jeśli nie poinformuję urzędu pracy o wyjeździe za granicę?
- Niepoinformowanie urzędu pracy o braku gotowości lub wyjeździe na dłużej niż 10 dni może skutkować utratą statusu bezrobotnego na minimum 120 dni.
Pamiętaj, że powyższe informacje mają charakter ogólny i mogą ulec zmianie. Zawsze warto skonsultować się bezpośrednio z właściwym urzędem pracy, aby uzyskać aktualne i szczegółowe informacje dotyczące Twojej indywidualnej sytuacji.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Rejestracja Bezrobotnego dla Cudzoziemca w Polsce 2025, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.
