09/03/2018
Wielu studentów zastanawia się, czy pobieranie nauki na uczelni wyższej chroni ich przed obowiązkiem służby wojskowej. Odpowiedź na to pytanie nie jest jednoznaczna i zależy od wielu czynników. Niniejszy artykuł ma na celu wyjaśnienie, jak aktualnie wygląda kwestia powołania do wojska dla studentów i absolwentów szkół wyższych w Polsce, bazując na obowiązujących przepisach i programach przeszkolenia wojskowego.

- Przeszkolenie wojskowe studentów – etapy i możliwości
- Przeszkolenie wojskowe absolwentów szkół wyższych
- Podstawy prawne i istotne definicje
- Legia Akademicka – ochotnicze szkolenie dla studentów
- Czy student może zostać powołany do wojska na zasadach ogólnych?
- Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Podsumowanie
Przeszkolenie wojskowe studentów – etapy i możliwości
Zgodnie z obowiązującymi przepisami, studenci mają możliwość uregulowania swojego stosunku do służby wojskowej na dwa sposoby: w trakcie studiów lub po ich zakończeniu. Jedną z opcji jest przeszkolenie wojskowe studentów, które składa się z dwóch etapów.
Etap pierwszy: Przysposobienie obronne
Pierwszy etap to nieobowiązkowe zajęcia z przysposobienia obronnego, realizowane w ramach dodatkowego przedmiotu na uczelni. Edukacja ta obejmuje szeroki zakres wiedzy z dziedziny bezpieczeństwa państwa i wiedzy obronnej. Zajęcia kończą się egzaminem, który jest przeprowadzany przez komisję wyznaczoną przez rektora uczelni. Koszty tego etapu pokrywają odpowiedni ministrowie, a organizacją zajmuje się rektor danej szkoły wyższej. Warto podkreślić, że nieprzystąpienie do egzaminu lub jego niezaliczenie nie ma wpływu na zaliczenie semestru lub roku studiów – jest to inicjatywa całkowicie dobrowolna.
Etap drugi: Przeszkolenie wojskowe w centrach szkolenia
Drugi etap to już faktyczne przeszkolenie wojskowe, które odbywa się w wytypowanych centrach szkolenia. Realizowane jest ono w okresie wakacyjnej przerwy międzysemestralnej, w jednym z dwóch 6-tygodniowych turnusów. Student ma możliwość wyboru terminu, po ustaleniu z wojskowym komendantem uzupełnień (WKU). Ten etap jest traktowany jako realizacja obowiązku służby wojskowej.
Przeszkolenie wojskowe absolwentów szkół wyższych
Druga ścieżka regulowania stosunku do służby wojskowej dotyczy absolwentów szkół wyższych. Przeszkolenie wojskowe absolwentów również podzielone jest na dwa etapy.
Etap pierwszy: Podstawowe i specjalistyczne przeszkolenie
Etap pierwszy obejmuje podstawowe przeszkolenie wojskowe trwające 2 tygodnie, a następnie przeszkolenie specjalistyczne, które trwa 4 tygodnie. Całość kończy się egzaminem. Absolwenci, którzy pomyślnie zdadzą egzamin, otrzymują stopień starszego szeregowego i są kierowani na praktykę w jednostce wojskowej. Warto zaznaczyć, że absolwenci, którzy nie zdadzą egzaminu po pierwszym etapie, są przenoszeni do innej jednostki wojskowej w celu odbycia zasadniczej służby wojskowej na stanowisku szeregowego i tracą status podchorążego.
Etap drugi: Praktyka i egzamin na podoficera
Drugi etap to praktyka w jednostce wojskowej, trwająca 6 tygodni, na stanowisku przewidzianym dla podoficera. Praktyka kończy się egzaminem na podoficera. Po jego zdaniu absolwent otrzymuje stopień kaprala podchorążego i jest przenoszony do rezerwy.

Podstawy prawne i istotne definicje
Wszelkie kwestie związane z obowiązkiem obrony reguluje ustawa o powszechnym obowiązku obrony Rzeczypospolitej Polskiej z 1967 roku. Ustawa ta definiuje również pojęcie „absolwenta szkoły wyższej” na potrzeby służby wojskowej. Aktualnie, za absolwenta uważa się poborowego, który złożył wszystkie egzaminy, w tym dyplomowy, i uzyskał uprawnienia do otrzymania dyplomu. Ta definicja obowiązuje od 22 października 2002 roku i stosuje się do studentów, którzy rozpoczęli studia w roku akademickim 2002/2003 i później.
Dla studentów, którzy rozpoczęli studia wcześniej (do roku akademickiego 2001/2002 włącznie), definicja absolwenta była nieco inna. W ich przypadku, absolwentem był poborowy, który ukończył ostatni rok studiów, nawet jeśli nie uzyskał dyplomu, pod warunkiem, że studia były prowadzone w systemie dziennym, wieczorowym lub zaocznym. W takim przypadku, status absolwenta można było udokumentować zaświadczeniem o ukończeniu ostatniego roku studiów, czyli uzyskaniem absolutorium.
Legia Akademicka – ochotnicze szkolenie dla studentów
Oprócz opisanych powyżej ścieżek, studenci mają również możliwość skorzystania z programu Legia Akademicka. Jest to program ochotniczego przeszkolenia wojskowego, realizowany we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej i uczelniami wyższymi. Legia Akademicka oferuje studentom możliwość odbycia szkolenia wojskowego w trakcie studiów, co pozwala na uregulowanie stosunku do służby wojskowej i zdobycie dodatkowych kwalifikacji.
Etapy Legii Akademickiej
Program Legii Akademickiej składa się z kilku etapów, obejmujących zarówno szkolenie podstawowe, jak i podoficerskie, a nawet oficerskie:
- Szkolenie podstawowe: Kandydaci po maturze zgłaszają się ochotniczo na co najmniej 28-dniowe szkolenie wojskowe w jednostce wskazanej przez Wojskowe Centrum Rekrutacji (WCR).
- Szkolenie podoficerskie: Żołnierze rezerwy (szeregowi) po przysiędze mogą aplikować na moduł podoficerski. Część teoretyczna odbywa się na uczelni, a praktyczna w jednostce wojskowej podczas wakacji.
- Szkolenie oficerskie: Żołnierze rezerwy (podoficerowie) mogą aplikować na szkolenie oficerskie w Akademii Wojsk Lądowych (AWL). Program oficerski trwa 62 dni i jest realizowany w wakacje. Po ukończeniu i zdaniu egzaminu absolwenci mogą zostać mianowani na stopień podporucznika rezerwy.
Wynagrodzenie w Legii Akademickiej
Uczestnicy Legii Akademickiej otrzymują wynagrodzenie za czas szkolenia. Przykładowo, w 2024 roku, za turnus szkoleniowy w ramach I Etapu, gwarantowane jest wynagrodzenie w kwocie 4960 zł. Dodatkowo, program zapewnia zakwaterowanie i wyżywienie.
Stopnie wojskowe po Legii Akademickiej
Ukończenie poszczególnych etapów Legii Akademickiej pozwala na uzyskanie stopni wojskowych. Po szkoleniu podstawowym uczestnicy stają się szeregowymi rezerwy. Po ukończeniu modułu podoficerskiego uzyskują stopień kaprala rezerwy, a po module oficerskim – podporucznika rezerwy.
Czy student może zostać powołany do wojska na zasadach ogólnych?
Tak, student może zostać powołany do wojska na zasadach ogólnych, szczególnie jeśli nie korzysta z możliwości przeszkolenia wojskowego w trakcie studiów lub po ich zakończeniu w ramach Legii Akademickiej, a nie posiada odroczenia z innego tytułu. Jednakże, system przeszkolenia wojskowego studentów i absolwentów został stworzony właśnie po to, aby umożliwić uregulowanie stosunku do służby wojskowej w sposób zorganizowany i dostosowany do harmonogramu studiów. W praktyce, studenci aktywnie uczestniczący w programach przeszkolenia wojskowego mają możliwość odbycia służby w czasie wakacji i uniknięcia przerw w nauce.

Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Czy przeszkolenie wojskowe dla studentów jest obowiązkowe?
Nie, przeszkolenie wojskowe dla studentów, zarówno etap przysposobienia obronnego, jak i etap szkolenia w centrach, jest dobrowolne. Studenci mogą, ale nie muszą z niego korzystać.
Jakie są etapy przeszkolenia wojskowego studentów?
Przeszkolenie składa się z dwóch etapów: przysposobienia obronnego na uczelni i 6-tygodniowego przeszkolenia wojskowego w centrum szkolenia.
Czym jest Legia Akademicka?
Legia Akademicka to program ochotniczego przeszkolenia wojskowego dla studentów, realizowany we współpracy z uczelniami i Ministerstwem Obrony Narodowej. Oferuje szkolenie podstawowe, podoficerskie i oficerskie.
Jaki stopień wojskowy można uzyskać po przeszkoleniu w Legii Akademickiej?
Po ukończeniu szkolenia podstawowego – szeregowy rezerwy, po podoficerskiego – kapral rezerwy, a po oficerskiego – podporucznik rezerwy.
Co się stanie, jeśli student nie zda egzaminów na przeszkoleniu wojskowym?
W przypadku niezdania egzaminu końcowego po przeszkoleniu wojskowym student zostaje przeniesiony do rezerwy w stopniu szeregowego i traci tytuł podchorążego (jeśli go posiadał).
Podsumowanie
Podsumowując, studenci w Polsce mogą zostać powołani do wojska na zasadach ogólnych, jednak mają również szereg możliwości uregulowania swojego stosunku do służby wojskowej w sposób dostosowany do studiów. Programy przeszkolenia wojskowego studentów i Legia Akademicka oferują atrakcyjne opcje dla tych, którzy chcą połączyć edukację z przygotowaniem wojskowym. Decyzja o skorzystaniu z tych programów jest dobrowolna, ale warto rozważyć je jako sposób na uregulowanie obowiązków wobec państwa i zdobycie cennych umiejętności i doświadczenia.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Powołanie do wojska a studia: co musisz wiedzieć?, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.
