Radża Joga: Królewska Ścieżka Samorealizacji

Radża Joga, znana również jako Królewska Joga lub Ashtanga Joga, to starożytna praktyka i filozofia, która oferuje ścieżkę do samorealizacji i wewnętrznego spokoju. Termin 'Radża Joga', co dosłownie oznacza 'Królewska Joga', w sanskryckich tekstach odnosił się zarówno do celu jogi, jak i metody jego osiągnięcia. Współcześnie termin ten spopularyzował Swami Vivekananda w XIX wieku, interpretując Jogasutry Patanjalego w swojej książce 'Raja Yoga'. Od tego czasu Radża Joga zyskała wiele nazw, w tym joga klasyczna, królewska unia, sahaja marg, a najczęściej ashtanga joga.

Czym jest Radża Joga?

Współczesne interpretacje Radża Jogi często wskazują na Jogasutry Patanjalego jako główne źródło tekstowe. Jednakże, wiele z nich nie w pełni odzwierciedla nauk ani filozoficznych fundamentów szkoły jogi hinduizmu. To mieszanie koncepcji prowadzi do pewnego zamieszania w zrozumieniu historycznej i współczesnej literatury indyjskiej dotyczącej jogi. Co ciekawe, ruch Brahma Kumaris naucza formy medytacji, którą nazywa 'Radża Joga', ale która różni się od zasad Hatha Jogi i Jogasutr Patanjalego. Metoda medytacji Sahaj Marg, znana również jako Heartfulness, podąża systemem praktyki Radża Jogi, działającym formalnie od 1945 roku pod nazwą Shri Ram Chandra Mission (SRCM). Warto zauważyć, że termin 'Radża Joga' stał się nowoczesnym retronimem w XIX wieku, kiedy Swami Vivekananda utożsamił Radża Jogę z Jogasutrami Patanjalego, co różni się od znaczenia tego terminu w Hatha Yoga Pradipika, tekście Natha sampradaya.

Historyczne Korzenie Radża Jogi

Radża Joga jest wspomniana w Yogatattva Upanishad, a także w XVI-wiecznym komentarzu do Jogasutr Patanjalego. Średniowieczne tantryczne dzieło Dattātreyayogaśāstra wyjaśnia zasady czterech jog: Mantra jogi, Hatha jogi, Laya jogi i Radża jogi. Alain Daniélou wskazuje, że w historycznej literaturze hinduizmu Radża Joga była jedną z pięciu znanych metod jogi, obok Hatha jogi, Mantra jogi, Laya jogi i Shiva jogi, tłumacząc ją jako 'Królewską drogę do reintegracji Jaźni z Uniwersalną Jaźnią (Brahman)'. Historycznie, termin 'Radża Joga' był używany w różnych kontekstach, odmiennych od współczesnego. W starożytnych i średniowiecznych tekstach sanskryckich oznaczał najwyższy stan praktyki jogi, czyli osiągnięcie samādhi.

Radża Joga w Śiwaizmie

Tekst Śiwa Jogi, Amanaska, datowany na XII wiek n.e. lub wcześniej, przedstawia dialog między Wamadevą a bogiem Śiwą. W drugim rozdziale tekst wspomina Radża Jogę, wyjaśniając, że nazwa ta pochodzi od możliwości dotarcia do 'świetlistego króla wewnątrz siebie', czyli najwyższej jaźni. Radża Joga jest deklarowana jako cel, w którym doświadcza się jedynie błogości niezakłóconego, naturalnego stanu spokoju, pogody ducha, pokoju, wewnętrznej komunii i zadowolenia. Cel i stan Radża Jogi są synonimiczne z różnymi terminami, takimi jak Amanaska, Unmani i Sahaj. Hatha Yoga Pradipika potwierdza to, wymieniając Radża Jogę, samadhi, unmani, manonmani, amaratva, laya, tatva, sunya, asunya, parama pada, amanaska, advaita, niralamba, niranjana, jivanmukti, sahaja i turiya jako oznaczające ten sam stan bycia.

Radża Joga jako jeden z rodzajów jogi

Niektóre średniowieczne indyjskie teksty o jodze wymieniają Radża Jogę jako jeden z wielu rodzajów jogi. Na przykład, XVII-wieczny Sarvanga yoga pradipikå, komentarz Braj-bhashya Sundardasa, naucza trzech tetrad jogi. Pierwsza grupa to Bhakti joga, Mantra joga, Laya joga i Carcha joga; druga to Hatha joga, Radża joga, Laksha joga i Ashtanga joga; trzecia to Samkhya joga, Dżniana joga, Brahma joga i Advaita joga. Spośród dwunastu, Sundardas stwierdza, że Radża Joga jest najlepszą jogą.

Radża Joga jako system jogi Patanjalego

Jedno ze znaczeń Radża Jogi to nowoczesny retronim wprowadzony przez Swamiego Vivekanandę, kiedy utożsamił Radża Jogę z Jogasutrami Patanjalego. Po rozpowszechnieniu w pierwszej połowie I tysiąclecia n.e., wielu indyjskich uczonych dokonało przeglądu Jogasutr, a następnie opublikowało swoje Bhāṣya (notatki i komentarze). Razem tworzą one kanon zwany Pātañjalayogaśāstra ('Traktat o Jodze Patanjalego'). Według Axela Michaelsa, Jogasutry są zbudowane na fragmentach tekstów i tradycji ze starożytnych Indii. Feuerstein sugeruje, że Jogasutry są kondensacją dwóch różnych tradycji: 'jogi ośmiostopniowej' (ashtanga jogi) i jogi działania (kriya jogi). Jogasutry czerpią z filozofii Samkhya hinduizmu, buddyzmu Abhidharma i starożytnych tradycji ascetycznych.

Czy Radża Joga jest religią?

Radża Joga, w przeciwieństwie do wielu religii, nie wymaga bezkrytycznej wiary. Jest to raczej systematyczna i naukowa dyscyplina prowadząca do poznania Prawdy Ostatecznej. Opiera się na filozofii Samkhya, która uznaje dwie rzeczywistości: Puruszę (Ostateczną Świadomość) i Prakrti (Elementarną Materię). Manifestujący się wszechświat jest ewolucją Prakrti wynikającą z połączenia Puruszy i Prakrti. Joga koncentruje się na praktycznych aspektach prowadzenia człowieka od manifestującego się ciała i umysłu do Ostatecznej Świadomości. Podstawową nauką Jogi jest to, że Prawdziwa Natura człowieka jest Boska. Człowiek nie jest świadomy tej Prawdziwej Natury i fałszywie identyfikuje się ze swoim ciałem i intelektem, które podlegają śmierci i rozkładowi. Cierpienie wynika z tej fałszywej identyfikacji. Joga prowadzi do urzeczywistnienia Prawdziwego Ja, co przynosi wyzwolenie od ludzkich niedoskonałości.

Istnieje wiele ścieżek do urzeczywistnienia Prawdziwego Ja, a 'joga' jest używana w sensie ogólnym dla tych ścieżek, z których główne to: Karma Joga (joga działania), Bhakti Joga (joga oddania), Dżniana Joga (joga wiedzy) i Radża Joga (Królewska Ścieżka). Radża Joga obejmuje nauki wszystkich ścieżek i zajmuje się trzema wymiarami: fizycznym, mentalnym i duchowym. Poprzez praktykę Radża Jogi osiąga się mistrzostwo we wszystkich trzech wymiarach, prowadząc do pełnej samorealizacji. Nauki Radża Jogi sięgają tysięcy lat, a mędrcy tacy jak Patanjali systematyzowali je w Jogasutrach. Radża Joga zachęca do zdrowej dyskryminacji prowadzącej do wyzwolenia, nie wymagając ślepej wiary. Jest to praktyczna, systematyczna i naukowa droga poszukiwania Nieskończoności, istotna zarówno na Wschodzie, jak i na Zachodzie.

Osiem Stopni Radża Jogi (Ashtanga Jogi)

Radża Joga, czyli Ashtanga Joga, jest systematycznym podejściem do regulowania fal myślowych, przekształcającym energię mentalną i fizyczną w energię duchową. Główną praktyką Radża Jogi jest medytacja. System ten, skompilowany przez Patanjalego Maharishiego, dzieli się na osiem stopni, z których każdy ma na celu kontrolę ciała i energii myślowej, prowadząc do wyższych stanów świadomości.

Osiem Stopni Ashtanga Jogi:

1. Yama (powściągliwości moralne): zasady etyczne dotyczące postępowania wobec innych i świata.
2. Niyama (dyscypliny osobiste): zasady etyczne dotyczące postępowania wobec samego siebie.
3. Asana (pozycje ciała): praktyka pozycji jogi mająca na celu wzmocnienie ciała i przygotowanie do medytacji.
4. Pranayama (kontrola oddechu): techniki kontroli oddechu mające na celu kontrolę energii życiowej (Prany).
5. Pratyahara (wycofanie zmysłów): odwrócenie uwagi od bodźców zewnętrznych i skierowanie jej do wewnątrz.
6. Dharana (koncentracja): skupienie umysłu na jednym obiekcie lub punkcie.
7. Dhyana (medytacja): pogłębiona koncentracja, stan nieprzerwanego przepływu uwagi.
8. Samadhi (kontemplacja, zjednoczenie): stan wyższej świadomości, zjednoczenie z obiektem medytacji, a ostatecznie z Absolutem.

Praktyka koncentracji jest wstępem do medytacji. Koncentracja polega na utrzymaniu jednej myśli w umyśle przez pewien czas. Wzmacnia umysł, czyniąc go jednokierunkowym i umożliwiając przebicie się spokoju i szczęścia. Koncentracja wymaga wysiłku i wytrwałości w przywracaniu umysłu do skupienia. Koncentracja na obiekcie zewnętrznym, takim jak płomień świecy (tratak), jest łatwiejsza niż skupienie się wewnętrznie na abstrakcyjnej idei. Koncentracja jest jak zbieranie promieni umysłu i kierowanie ich na konkretny temat. Podobnie jak promienie słońca skupione przez szkło powiększające mogą spalić papier, tak samo Yogi dąży do posiadania mniejszej liczby myśli, aby te, które pozostaną w umyśle, zyskały moc i urzeczywistnienie. Osoba skoncentrowana jest bardziej produktywna, efektywna i spokojna, podczas gdy osoba rozproszona jest niespełniona i ciągle zmienia tematy.

Radża Joga a Ashtanga Joga - Czy to to samo?

Terminy Radża Joga i Ashtanga Joga są często używane zamiennie, zwłaszcza w kontekście współczesnej jogi. Ashtanga Joga, w tym kontekście, odnosi się konkretnie do ośmiostopniowej ścieżki opisanej w Jogasutrach Patanjalego, która jest kluczowym elementem Radża Jogi. Podsumowując, Ashtanga Joga jest praktycznym aspektem Radża Jogi, oferującym systematyczny sposób na osiągnięcie celu, jakim jest samadhi, poprzez osiem stopni dyscypliny. Radża Joga jest szerszym terminem, obejmującym filozofię, cel i metody, z których Ashtanga Joga jest jednym z najważniejszych i najbardziej znanych podejść.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Radża Joga: Królewska Ścieżka Samorealizacji, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.