31/05/2023
Rok szkolny 2023/2024 przyniósł istotne zmiany w polskim systemie edukacji, związane z aktualizacją podstawy programowej kształcenia ogólnego. Ministerstwo Edukacji i Nauki (MEN) wprowadziło modyfikacje, które dotknęły różne typy szkół – od szkół podstawowych po licea ogólnokształcące, technika i szkoły branżowe I stopnia. Celem tych zmian jest dostosowanie treści nauczania do współczesnych wyzwań i potrzeb uczniów, a także wzmocnienie pewnych obszarów edukacyjnych. W tym artykule przyjrzymy się szczegółowo, co nowego wprowadziła podstawa programowa w roku szkolnym 2023/2024.
Zmiany w Szkole Podstawowej
Szkoła podstawowa jest kluczowym etapem edukacyjnym, dlatego zmiany w jej podstawie programowej są szczególnie istotne. Od 1 września 2023 roku obowiązuje nowa podstawa programowa dla klas I-VII, natomiast klasa VIII w roku szkolnym 2023/2024 realizuje jeszcze dotychczasową podstawę. Najważniejsze modyfikacje dotknęły przedmiotu technika oraz wprowadzenia nowego przedmiotu – języka łacińskiego.
Technika – Wychowanie Komunikacyjne na Pierwszym Planie
Przedmiot technika w klasach IV-VIII został wzbogacony o treści związane z wychowaniem komunikacyjnym. Zmiany te mają na celu przygotowanie uczniów do świadomego i bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. W ramach zajęć techniki uczniowie zdobywają wiedzę o przepisach i zasadach ruchu drogowego, znakach i sygnałach drogowych, a także o zagrożeniach wynikających z ich nieprzestrzegania. Szczególny nacisk położono na bezpieczeństwo pieszych, pasażerów, rowerzystów oraz użytkowników innych urządzeń wykorzystywanych w ruchu drogowym, takich jak hulajnogi elektryczne czy urządzenia transportu osobistego.
Nowa podstawa programowa przedmiotu technika obejmuje następujące umiejętności uczniów w zakresie wychowania komunikacyjnego:
- Przestrzeganie przepisów i zasad obowiązujących w ruchu drogowym.
- Interpretacja znaków i sygnałów drogowych.
- Bezpieczne uczestnictwo w ruchu drogowym jako pieszy, pasażer i rowerzysta.
- Konserwacja i regulacja roweru oraz przygotowanie go do jazdy z zachowaniem zasad bezpieczeństwa.
Szkoły mają obowiązek zapewnić uczniom możliwość uzyskania karty rowerowej po ukończeniu 10 lat. Egzamin na kartę rowerową może być przeprowadzany w klasach IV-VI. Ważne jest, aby szkoły dysponowały odpowiednimi pomocami dydaktycznymi i sprzętem, w tym rowerami, do praktycznej nauki jazdy.
Wychowanie komunikacyjne powinno być zadaniem interdyscyplinarnym, co oznacza, że nauczyciele różnych przedmiotów powinni uwzględniać tematykę bezpieczeństwa drogowego w swoich programach nauczania. Zaleca się również powołanie w szkole nauczyciela – koordynatora wychowania komunikacyjnego, który będzie planował i nadzorował ten proces.
Język Łaciński – Nowość w Ofercie Szkół Podstawowych
Kolejną istotną zmianą w szkole podstawowej jest wprowadzenie języka łacińskiego jako przedmiotu do wyboru w klasach VII i VIII. Język łaciński jest oferowany jako alternatywa dla drugiego języka obcego nowożytnego. Podstawa programowa języka łacińskiego kładzie nacisk na rozwijanie kompetencji językowych, kulturowych i społecznych uczniów.
Głównym celem nauczania języka łacińskiego jest umożliwienie uczniom obcowania z tekstami literackimi i nieliterackimi w języku łacińskim, pochodzącymi z różnych epok. Podstawa programowa nie narzuca konkretnych metod nauczania, pozostawiając nauczycielom swobodę w wyborze strategii dydaktycznych. Istotnym zadaniem nauczycieli jest przekonanie uczniów o atrakcyjności i znaczeniu języka łacińskiego jako klucza do zrozumienia kultury europejskiej i korzeni wielu języków nowożytnych.
Nauka języka łacińskiego ma na celu:
- Rozwijanie kompetencji językowych poprzez analizę struktur gramatycznych i leksykalnych.
- Kształtowanie kompetencji kulturowych poprzez poznawanie specyfiki kultury klasycznej.
- Wzmacnianie kompetencji społecznych poprzez pracę zespołową i dyskusje.
Szkoły powinny zapewnić odpowiednio wyposażone sale lekcyjne z dostępem do pomocy wizualnych, projektora, komputera i słowników, aby wspierać proces nauczania języka łacińskiego.
Zmiany w Liceum Ogólnokształcącym i Technikum
W liceach ogólnokształcących i technikach zmiany w podstawie programowej obowiązują od 1 września 2023 roku w klasie I. Dotyczą one zarówno zakresu podstawowego, jak i rozszerzonego. Podobnie jak w szkole podstawowej, wprowadzono język łaciński, a także nowy przedmiot – biznes i zarządzanie, który zastąpił podstawy przedsiębiorczości.
Język Łaciński w Liceum i Technikum – Dwa Warianty Nauczania
Język łaciński został wprowadzony do liceów ogólnokształcących i techników zarówno w zakresie podstawowym, jak i rozszerzonym. Oferowane są dwa warianty nauczania w zakresie podstawowym: dla uczniów rozpoczynających naukę języka łacińskiego od podstaw oraz dla uczniów kontynuujących naukę ze szkoły podstawowej. Podstawa programowa języka łacińskiego w liceum i technikum, podobnie jak w szkole podstawowej, koncentruje się na rozwijaniu kompetencji językowych, kulturowych i społecznych, ale na wyższym poziomie zaawansowania.
Biznes i Zarządzanie – Nowy Przedmiot Zamiast Podstaw Przedsiębiorczości
Przedmiot biznes i zarządzanie zastąpił w liceach ogólnokształcących i technikach podstawy przedsiębiorczości. Zmiana ta ma na celu bardziej kompleksowe i praktyczne przygotowanie uczniów do funkcjonowania w świecie biznesu i zarządzania. Podstawa programowa przedmiotu biznes i zarządzanie obejmuje zarówno zakres podstawowy, jak i rozszerzony. W zakresie podstawowym nacisk położono na kształtowanie kompetencji przedsiębiorczych, w tym zarządzania sobą i finansami osobistymi. Zakres rozszerzony oferuje bardziej pogłębioną wiedzę z zakresu zarządzania projektami, gospodarki rynkowej, finansów osobistych i rynku finansowego, rynku pracy i zatrudnienia oraz przedsiębiorstwa.
Wymagania w zakresie podstawowym przedmiotu biznes i zarządzanie podzielono na sześć części:
- Osoba przedsiębiorcza we współczesnym świecie.
- Zarządzanie projektami.
- Gospodarka rynkowa.
- Finanse osobiste.
- Osoba przedsiębiorcza na rynku pracy.
- Przedsiębiorstwo.
W zakresie rozszerzonym dodano zagadnienia związane z rynkiem finansowym i rynkiem pracy.
W procesie kształcenia przedmiotu biznes i zarządzanie zaleca się stosowanie aktywnych metod nauczania, takich jak praca zespołowa, metoda projektów, studia przypadków biznesowych, symulacje biznesowe, dyskusje, prezentacje, wizyty studyjne i wywiady z przedsiębiorcami.
Inne Zmiany w Liceum i Technikum
Oprócz wprowadzenia języka łacińskiego i biznesu i zarządzania, w liceach i technikach wprowadzono również drobniejsze zmiany w innych przedmiotach. W języku polskim w zakresie podstawowym i rozszerzonym dodano listę zalecanych gier o walorach edukacyjnych. W geografii dostosowano zapisy treści do zmian związanych z wprowadzeniem przedmiotu historia i społeczeństwo oraz biznes i zarządzanie.
Zmiany w Branżowej Szkole I Stopnia
W branżowej szkole I stopnia zmiany w podstawie programowej obowiązują od 1 września 2023 roku w klasie I (dla uczniów rozpoczynających kształcenie 1 września 2023 r. lub 1 lutego 2024 r.) oraz w klasach II i III. Podobnie jak w liceum i technikum, wprowadzono przedmiot biznes i zarządzanie, który zastąpił podstawy przedsiębiorczości.
Biznes i Zarządzanie w Branżowej Szkole I Stopnia
W branżowej szkole I stopnia przedmiot biznes i zarządzanie jest realizowany w zakresie podstawowym. Głównym celem przedmiotu jest wyposażenie uczniów w wiedzę, umiejętności i postawy niezbędne do aktywnego działania w różnych sferach życia, w tym w biznesie, pracy zawodowej i życiu społecznym. W przypadku uczniów branżowej szkoły I stopnia efekty kształcenia koncentrują się głównie na kształtowaniu kompetencji przedsiębiorczych i zarządzania finansami osobistymi.
Podstawa programowa przedmiotu biznes i zarządzanie w branżowej szkole I stopnia jest zbliżona do zakresu podstawowego w liceum i technikum, obejmując zagadnienia takie jak osoba przedsiębiorcza, zarządzanie projektami, gospodarka rynkowa, finanse osobiste, rynek pracy i przedsiębiorstwo.
Również w branżowej szkole I stopnia zaleca się stosowanie nowoczesnych metod nauczania i materiałów edukacyjnych, wykorzystujących nowe technologie i narzędzia cyfrowe.
Gdzie znaleźć podstawę programową?
Aktualna podstawa programowa kształcenia ogólnego oraz ramowe plany nauczania są dostępne na stronie internetowej Ministerstwa Edukacji i Nauki (MEN) oraz Ośrodka Rozwoju Edukacji (ORE). Można je znaleźć, wyszukując frazę "Podstawa programowa kształcenia ogólnego dla przedszkoli i szkół podstawowych" na stronach internetowych tych instytucji.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
Z którego roku jest aktualna podstawa programowa?
Aktualna podstawa programowa kształcenia ogólnego dla szkół podstawowych, liceów ogólnokształcących, techników i branżowych szkół I stopnia obowiązuje od roku szkolnego 2023/2024.
Czy język łaciński jest przedmiotem obowiązkowym w szkole?
Język łacińskinie jest przedmiotem obowiązkowym. W szkole podstawowej jest oferowany jako przedmiot do wyboru w klasach VII i VIII, alternatywny do drugiego języka obcego nowożytnego. W liceum ogólnokształcącym i technikum język łaciński jest przedmiotem do wyboru, realizowanym w zakresie podstawowym lub rozszerzonym.
Jakie zmiany wprowadzono w technice w szkole podstawowej?
W przedmiocie technika w szkole podstawowej wprowadzono rozszerzenie treści o wychowanie komunikacyjne. Celem zmian jest przygotowanie uczniów do bezpiecznego uczestnictwa w ruchu drogowym. W ramach zajęć techniki uczniowie uczą się przepisów ruchu drogowego, znaków i sygnałów, a także zasad bezpiecznej jazdy rowerem i korzystania z innych urządzeń w ruchu drogowym.
Co to jest przedmiot „Biznes i Zarządzanie”?
Przedmiot biznes i zarządzanie to nowy przedmiot wprowadzony w liceach ogólnokształcących, technikach i branżowych szkołach I stopnia, który zastąpił podstawy przedsiębiorczości. Celem przedmiotu jest rozwijanie kompetencji przedsiębiorczych uczniów, przygotowanie ich do aktywnego działania w świecie biznesu, zarządzania i finansów osobistych.
Podsumowanie
Zmiany w podstawie programowej na rok szkolny 2023/2024 stanowią ważny krok w dostosowaniu polskiego systemu edukacji do współczesnych wyzwań. Wprowadzenie języka łacińskiego i biznesu i zarządzania, a także rozszerzenie wychowania komunikacyjnego w technice, to kluczowe elementy tych modyfikacji. Zachęcamy dyrektorów szkół, nauczycieli i uczniów do zapoznania się ze szczegółami nowej podstawy programowej i aktywnego wdrażania wprowadzonych zmian, aby jak najlepiej wykorzystać potencjał edukacyjny, jaki oferują.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Podstawa programowa 2023/2024: Kluczowe zmiany i nowości, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.