07/08/2020
Śląska gwara, bogata i pełna niuansów, oferuje unikalne spojrzenie na świat, również na relacje damsko-męskie. Szczególnie interesujące jest bogactwo słów określających dziewczynę, młoda kobietę, a także wyrażeń związanych z zalotami i miłością. W tym artykule przyjrzymy się różnym śląskim terminom na dziewczynę, odkrywając ich znaczenie i kontekst użycia.
https://www.youtube.com/watch?v=PLHpbjLZzcdk7aMyubH_Qjj138WVsCsP0h
Dziołcha, Dziywka, Frela – Podstawowe Określenia
Najbardziej popularnym i powszechnie znanym śląskim słowem na dziewczynę jest dziołcha. To słowo jest wszechstronne i może być używane w różnych kontekstach, zarówno formalnych, jak i nieformalnych. Można powiedzieć, że 'dziołcha' to odpowiednik polskiej 'dziewczyny' w najbardziej neutralnym i ogólnym znaczeniu.

Podobnym słowem jest dziywka, które, wbrew pozorom, w śląskiej gwarze nie ma negatywnych konotacji, jakie mogłoby mieć w języku polskim. 'Dziywka' to po prostu nastolatka, młoda dziewczyna w okresie dorastania. Możemy usłyszeć zdanie: "Ale sie już zrobiła z niyj dziywka!" co oznacza "Ależ ona wyrosła na pannę!".
Kolejnym uroczym określeniem jest frela, lub frelka. To słowo, zapożyczone z języka niemieckiego (Fräulein), również oznacza młodą dziewczynę, pannę. 'Frela' ma w sobie pewien urok i delikatność, często używane jest w kontekście romantycznym lub gdy chcemy podkreślić młodość i wdzięk dziewczyny. Możemy na przykład powiedzieć: "Ta frela je fest gryfno!", czyli "Ta dziewczyna jest bardzo ładna!". Synonimem 'freli' może być także 'frelka'.
Aska – Dziewczyna z Charakterem
Nie wszystkie określenia na dziewczynę w śląskiej gwarze są jednak tak neutralne. Słowo aska opisuje dziewczynę zarozumiałą, chwalipiętę. Użycie tego słowa niesie ze sobą pewną dozę krytyki i sugeruje negatywne cechy charakteru. Warto więc być ostrożnym, używając tego określenia, aby nie urazić osoby, do której się odnosimy.
Romantyczne Słówka i Wyrażenia
Śląska gwara to nie tylko nazwy, ale i cała gama wyrażeń związanych z miłością i zalotami. Kiedy chop (chłopak, mężczyzna) chce zdobyć serce dziołchy, ma do dyspozycji bogaty repertuar słów i gestów.
Zaloty po śląsku to zolyty, a zalecać się to zolycić lub galanić się. Galan to zalotnik, mężczyzna starający się o względy kobiety. Aby zrobić dobre wrażenie, galan powinien być galantny, a nawet wygalantowany, czyli elegancki i dobrze ubrany. Warto się "wysztiglować", czyli wystroić, aby zaprezentować się z jak najlepszej strony.
Ważnym elementem zalotów są geszynki, czyli prezenty. Klasycznym geszynkiem dla dziołchy są blumy (kwiaty) i bömbony (cukierki). Można także podarować amolet, czyli pierścionek, szczególnie w Walentynki.
Pierwszy pocałunek, ten wyczekiwany moment, można określić jako dziubka dać, kusika, lub kusku dać. To delikatne i czułe określenia na pocałunek, pełne śląskiego uroku.
Wyznanie miłości po śląsku to przoć, przonie, przoci. Możemy usłyszeć piękne zdanie: "Ale jo ci przaja!", czyli "Ja cię kocham!". To proste, ale jakże wymowne wyznanie.
Opis Urody – Gryfno i Szwarno Dziołcha
Kiedy chcemy pochwalić urodę dziewczyny, możemy powiedzieć, że jest gryfna lub piykna. Oba słowa oznaczają ładną, urodziwą. "Ta frela je fest gryfno" – to komplement, który z pewnością ucieszy każdą dziołchę.
Innym określeniem piękna jest szwarny, szwarno. "Szwarno dziołcha" to piękna dziewczyna. Można także pochwalić jej giyry, czyli nogi, mówiąc: "Ale mosz szwarne giyry!", co jest komplementem, naprawdę! Warto zwrócić uwagę na gymba, czyli twarz, a szczególnie na faca, czyli policzek, gdzie rumieniec dodaje uroku.
Jeśli dziewczyna ma kręcone włosy, można powiedzieć, że jest lukata. To określenie odnosi się do naturalnych loków, a nie do trwałej ondulacji, czyli dauerwele.
Związek i Małżeństwo – Lipsta i Mynżatka
Narzeczoną po śląsku określa się jako lipsta. To słowo pełne obietnic i planów na przyszłość. Narzeczony to szac.
Kiedy para decyduje się na małżeństwo, mówimy, że chcą się chajtnąć sie, lub chajtnyć sie, czyli ożenić się, wyjść za mąż. Mężatka to mynżatka, a żeniaczka, czyli ślub, to żyniaczka. Pan młody to żyniok.
Czasem jednak życie pisze różne scenariusze i nie zawsze kończy się ślubem. Można żyć na kryka, czyli żyć ze sobą bez ślubu.
Śląska Gwara – Język Miłości
Śląska gwara, choć czasem może wydawać się surowa, w kontekście miłości i relacji damsko-męskich ujawnia swoje ciepłe i romantyczne oblicze. Bogactwo słów określających dziewczynę, zaloty i uczucia świadczy o bogatej kulturze i tradycji Śląska. Poznawanie tych słów to nie tylko lekcja języka, ale i podróż w głąb śląskiej duszy, pełnej serca i emocji. Warto docenić piękno i unikalność śląskiej mowy, która potrafi wyrazić najsubtelniejsze odcienie uczuć, od delikatnych zalotów po głęboką miłość.
Pytania i Odpowiedzi
- Jakie jest najbardziej popularne słowo na dziewczynę po śląsku?
- Najbardziej popularne i uniwersalne słowo to dziołcha.
- Czy słowo 'dziywka' ma negatywne znaczenie w śląskiej gwarze?
- Nie, w śląskiej gwarze 'dziywka' oznacza nastolatkę, młodą dziewczynę i nie ma negatywnych konotacji.
- Jak powiedzieć po śląsku, że dziewczyna jest ładna?
- Można powiedzieć, że jest gryfna, piykna lub szwarno.
- Jakie są śląskie słowa związane z zalotami?
- Zaloty to zolyty, zalecać się to zolycić lub galanić się, a zalotnik to galan.
- Jak wyznać miłość po śląsku?
- Można powiedzieć: "Ale jo ci przaja!", czyli "Ja cię kocham!", używając słowa przoć.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Dziołcha, Dziywka, Frela: Jak po Śląsku powiedzieć dziewczyna?, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.
