Rosyjski w odwrocie: szkoły rezygnują z nauczania

Coraz mniej polskich szkół oferuje naukę języka rosyjskiego. Trend ten, widoczny już od kilku lat, potwierdzają najnowsze dane Ministerstwa Edukacji Narodowej, do których dotarła „Rzeczpospolita”. Czy język rosyjski definitywnie zniknie z programów nauczania, a może jest to jedynie przejściowy spadek popularności? Przyjrzyjmy się bliżej tej dynamicznej sytuacji w polskiej edukacji.

Spadek popularności rosyjskiego w liczbach

Język rosyjski, tradycyjnie obecny w polskich szkołach jako jeden z języków obcych nowożytnych, obok angielskiego i niemieckiego, traci na znaczeniu. Statystyki MEN nie pozostawiają złudzeń. W roku szkolnym 2023/2024 nauka rosyjskiego prowadzona jest w 2115 szkołach. Liczba uczniów uczących się tego języka jako dodatkowego wynosi 166 156.

Analizując szczegółowe dane, jeszcze wyraźniej widać skalę regresu:

• W szkołach podstawowych język rosyjski oferowany jest w zaledwie 970 placówkach na 14 tysięcy ogółem.
• W szkołach średnich sytuacja jest nieco lepsza, ale nadal niepokojąca – rosyjski dostępny jest w 1133 szkołach na 6,8 tysiąca.
• Nieliczne przypadki nauczania rosyjskiego odnotowano także w 12 przedszkolach.

Aby lepiej zobrazować dynamikę zmian, warto porównać te dane z poprzednimi latami. W roku szkolnym 2022/2023 język rosyjski był obecny w 2494 placówkach, a rok wcześniej, w latach 2021/2022, w 2607. Spadek jest zatem wyraźny i systematyczny.

Nieliczne bastiony rosyjskiego

Warto odnotować, że istnieją jeszcze szkoły, w których język rosyjski pozostaje jedynym językiem obcym w ofercie. Są to jednak wyjątki potwierdzające regułę spadku popularności. Według danych MEN, w roku szkolnym 2023/2024 44 szkoły podstawowe, 129 szkół średnich i jedno przedszkole wciąż bazują na języku rosyjskim jako jedynym języku obcym.

Decyzja należy do dyrektora

Prawo oświatowe w Polsce nie narzuca konkretnego języka obcego, który musi być nauczany w szkole. Decyzja o wyborze języka obcego nowożytnego leży w gestii dyrektora szkoły, który podejmuje ją w porozumieniu z radą pedagogiczną i organem prowadzącym. Przy wyborze brane są pod uwagę różne czynniki, w tym możliwości zatrudnienia nauczycieli z odpowiednimi kwalifikacjami.

Ministerstwo Edukacji Narodowej podkreśla, że ostateczna decyzja należy do dyrekcji szkoły, co daje placówkom pewną autonomię w kształtowaniu oferty językowej. To właśnie ta autonomia, w połączeniu z innymi czynnikami, prowadzi do obserwowanego spadku popularności języka rosyjskiego.

Kurczące się grono rusycystów

Spadek liczby szkół oferujących język rosyjski ma bezpośredni wpływ na zatrudnienie nauczycieli tego języka. Obecnie w polskich szkołach pracuje 2127 nauczycieli języka rosyjskiego. To również mniej niż w poprzednich latach. W roku szkolnym 2022/2023 pracowało 2286 rusycystów, a rok wcześniej – 2440. Trend spadkowy jest wyraźny i dotyka również kadrę pedagogiczną.

Ukraiński wchodzi do szkół, ale nie zastępuje rosyjskiego

W kontekście zmian w ofercie językowej polskich szkół warto wspomnieć o wzroście zainteresowania językiem ukraińskim. Ministerstwo Edukacji Narodowej planuje wprowadzić od przyszłego roku szkolnego obowiązkową naukę języka ukraińskiego dla dzieci ukraińskich przebywających w Polsce. Obecnie około 100 tysięcy ukraińskich uczniów uczy się online w ukraińskich szkołach, przebywając jednocześnie w naszym kraju.

Warto jednak podkreślić, że nauka języka ukraińskiego nie ma na celu zastąpienia rosyjskiego. Są to dwa różne języki, a wprowadzenie ukraińskiego do szkół jest odpowiedzią na potrzeby edukacyjne dzieci uchodźców z Ukrainy. Nie należy zatem traktować tego jako bezpośredniego powodu spadku popularności rosyjskiego, choć z pewnością dynamiczna sytuacja geopolityczna i napływ uczniów z Ukrainy wpływają na ogólne zmiany w preferencjach językowych w edukacji.

Podręczniki i materiały do nauki rosyjskiego nadal dostępne

Mimo spadku popularności języka rosyjskiego w szkołach, dostępność materiałów edukacyjnych, takich jak podręczniki, pozostaje na dobrym poziomie. Księgarnie internetowe, takie jak Tantis.pl i Taniaksiazka.pl, oferują szeroki wybór tytułów do nauki rosyjskiego, w tym publikacje renomowanych wydawnictw, takich jak WSiP, PWN, Lektorklett i Draco.

Fakt, że podręczniki i materiały dydaktyczne są nadal dostępne, sugeruje, że język rosyjski, choć traci na popularności w szkolnej edukacji, wciąż jest obecny i może być wybierany przez uczniów i rodziców, którzy dostrzegają jego wartość i potencjalne korzyści.

Podsumowanie

Spadek popularności języka rosyjskiego w polskich szkołach jest faktem. Dane Ministerstwa Edukacji Narodowej potwierdzają wyraźny trend zmniejszania się liczby placówek oferujących ten język. Decyzje dyrektorów szkół, zmiany geopolityczne i rosnące zainteresowanie innymi językami obcymi wpływają na kształtowanie oferty językowej w polskiej edukacji. Przyszłość języka rosyjskiego w szkołach będzie zależeć od wielu czynników, ale obecne tendencje wskazują na dalsze ograniczanie jego obecności w programach nauczania.

FAQ - Najczęściej zadawane pytania

Dlaczego język rosyjski traci na popularności w polskich szkołach?

Na spadek popularności języka rosyjskiego wpływa wiele czynników, w tym decyzje dyrektorów szkół o wyborze języków obcych, zmiany geopolityczne i preferencje uczniów i rodziców. Aktualna sytuacja międzynarodowa i wojna w Ukrainie mogą również mieć wpływ na mniejsze zainteresowanie rosyjskim.

Czy język ukraiński zastąpi rosyjski w szkołach?

Nie, język ukraiński nie ma zastąpić rosyjskiego. Wprowadzenie ukraińskiego do szkół jest odpowiedzią na potrzeby edukacyjne dzieci uchodźców z Ukrainy. Są to dwa różne języki, a ich nauczanie ma różne cele.

Czy w każdej szkole można uczyć się języka rosyjskiego?

Nie, decyzja o wprowadzeniu języka rosyjskiego do oferty szkoły należy do dyrektora, w porozumieniu z radą pedagogiczną i organem prowadzącym. Coraz mniej szkół decyduje się na oferowanie rosyjskiego.

Czy trudno znaleźć podręczniki do nauki języka rosyjskiego?

Nie, podręczniki i materiały do nauki języka rosyjskiego są nadal dostępne w księgarniach internetowych i wydawnictwach edukacyjnych.

Co zamiast języka rosyjskiego?

Szkoły, rezygnując z języka rosyjskiego, często rozszerzają ofertę innych języków obcych, takich jak angielski, niemiecki, francuski, hiszpański czy włoski. Wzrasta również zainteresowanie językiem ukraińskim.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Rosyjski w odwrocie: szkoły rezygnują z nauczania, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.