11/03/2024
Sprawozdanie Rb-27S, czyli sprawozdanie z wykonania planu dochodów budżetowych, jest kluczowym elementem sprawozdawczości budżetowej jednostek samorządu terytorialnego. Prawidłowe wykazywanie należności w tym sprawozdaniu jest niezwykle ważne dla zachowania przejrzystości finansów publicznych i uniknięcia potencjalnych nieprawidłowości. W niniejszym artykule przyjrzymy się bliżej zasadom wykazywania należności w sprawozdaniu Rb-27S, odpowiadając na pytanie, czy należności te prezentowane są w wartościach netto, czy brutto, oraz szczegółowo omawiając sposób ich prezentacji w poszczególnych kolumnach sprawozdania.

Czy Należności w RB-27S Wykazywane są Netto czy Brutto?
Kwestia, czy należności w sprawozdaniu Rb-27S wykazywane są w wartościach netto, czy brutto, nie jest jednoznacznie rozstrzygnięta wprost w przepisach. Analizując jednak strukturę sprawozdania oraz instrukcję jego sporządzania, można dojść do wniosku, że sprawozdanie to koncentruje się na wykazywaniu należności w ujęciu, które można określić jako netto, w kontekście realnych wpływów i zaległości.
W szczególności, instrukcja sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego, stanowiąca załącznik nr 37 do rozporządzenia Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej, kładzie nacisk na kolumny takie jak „Zaległości netto”. Użycie terminu „netto” w odniesieniu do zaległości sugeruje, że sprawozdanie uwzględnia już pewne korekty i pomniejszenia należności, dążąc do przedstawienia realnej kwoty pozostałej do zapłaty i egzekwowania.
Chociaż termin „brutto” nie jest bezpośrednio używany w odniesieniu do ogółu należności w Rb-27S, należy rozumieć, że wykazane kwoty w kolumnie „Należności” stanowią pewnego rodzaju wartość „brutto” w sensie początkowej wartości należności. Jednakże, dalsze kolumny sprawozdania, takie jak „Dochody wykonane (wpływy minus zwroty)” i „Potrącenia”, a w konsekwencji „Należności pozostałe do zapłaty” i „Zaległości netto”, mają na celu doprecyzowanie tej wartości i przedstawienie jej w sposób bardziej „netto”, uwzględniając realne wpływy i sytuację należności.
Podsumowując, choć sprawozdanie Rb-27S nie operuje wprost pojęciami „netto” i „brutto” w odniesieniu do ogółu należności, jego struktura i nacisk na kolumny takie jak „Zaległości netto” sugerują, że finalnie prezentowane w sprawozdaniu dane dążą do odzwierciedlenia wartości należności w ujęciu zbliżonym do netto, uwzględniającym dokonane wpłaty, potrącenia oraz realną sytuację zaległości.
Jak Prawidłowo Wykazywać Należności w Sprawozdaniu RB-27S?
Sprawozdanie Rb-27S sporządza się na podstawie danych z ewidencji księgowej, zgodnie z zasadami określonymi w rozporządzeniu Ministra Finansów z dnia 11 stycznia 2022 r. w sprawie sprawozdawczości budżetowej oraz załącznikach do niego, w szczególności załączniku nr 37 - Instrukcji sporządzania sprawozdań budżetowych w zakresie budżetów jednostek samorządu terytorialnego. Poniżej omówimy kluczowe kolumny sprawozdania Rb-27S dotyczące wykazywania należności:
Kolumna 5: Należności
W kolumnie „Należności” wykazuje się:
- Salda początkowe należności pozostałych do zapłaty, pomniejszone o nadpłaty.
- Powiększone o kwoty przypisów należności z tytułu dochodów budżetowych.
- Pomniejszone o kwoty odpisów.
Ważne jest, że jeżeli kwota nadpłat i odpisów przewyższa kwotę należności pozostałych do zapłaty i przypisów, to różnicę wykazuje się jako liczbę ujemną. W tej kolumnie nie wykazuje się należności długoterminowych.

Kolumna 6: Potrącenia
W kolumnie „Potrącenia” ujmuje się skutki wykorzystania szczególnych przypadków wygaśnięcia zobowiązań podatkowych, o których mowa w art. 65 i art. 66 § 1 pkt 2 ustawy Ordynacja podatkowa. Skutków tych nie wykazuje się w kolumnie „Dochody wykonane (wpływy minus zwroty)”.
Kolumna 7: Dochody wykonane (wpływy minus zwroty)
W kolumnie „Dochody wykonane (wpływy minus zwroty)” wykazuje się dochody wykonane na podstawie ewidencji analitycznej do rachunku bieżącego - subkonto dochodów. Należy uwzględnić:
- Środki w drodze, które nie wpłynęły na rachunek bieżący - subkonto dochodów do końca okresu sprawozdawczego.
- Wpłaty z tytułu dochodów dokonane w kasie jednostki, w placówce pocztowej, biurze usług płatniczych, instytucji płatniczej lub instytucji pieniądza elektronicznego i zapłaconych kartą płatniczą.
- Wpłaty przekazane do banków w ramach zastępczej obsługi kasowej.
Kolumna 8: Należności pozostałe do zapłaty ogółem
Kolumna „Należności pozostałe do zapłaty ogółem” obejmuje kwoty stanowiące różnicę pomiędzy kwotami wykazanymi w kolumnie „Należności” oraz kwotami wykazanymi w kolumnach „Dochody wykonane (wpływy minus zwroty)” i „Potrącenia”, z uwzględnieniem nadpłat.
Kolumna 9: Zaległości netto
Kolumna „Zaległości netto” wykazuje należności pozostałe do zapłaty, których termin zapłaty minął i mogą być egzekwowane. Aby należność stanowiła „Zaległości netto”, muszą być spełnione oba te kryteria jednocześnie.
W kolumnie „Zaległości netto” nie należy wykazywać:
- Zaległości płatnych w ratach (jeżeli termin spłaty raty nie minął).
- Zaległości odroczonych (w przypadku gdy odroczony termin płatności nie minął).
- Kwot objętych wstrzymaniem wykonania decyzji na mocy postanowienia organu podatkowego, sądu administracyjnego lub odrębnych przepisów.
- Zaległości objętych postępowaniem ugodowym, układowym lub restrukturyzacyjnym.
- Należności co do których minął termin zapłaty, wynikających z decyzji nieostatecznej, od której podatnik wniósł odwołanie do Samorządowego Kolegium Odwoławczego (chyba że decyzji nadano rygor natychmiast).
- Zaległości podatnika w upadłości.
Należności wymienione w punktach 1-6 należy wykazywać wyłącznie w kolumnie „Należności pozostałe do zapłaty ogółem”.
Jak Wykazać Należności z Terminem Płatności w Następnym Roku Zapłacone w Grudniu?
Częstym pytaniem jest, jak wykazać w rocznym sprawozdaniu Rb-27S należności, których termin płatności przypada na następny rok, ale zostały zapłacone jeszcze w roku sprawozdawczym. Rozważmy przykład należności z tytułu opłat za żywienie w szkole za grudzień, z terminem płatności w styczniu następnego roku, które niektórzy rodzice uregulowali już w grudniu.

Zgodnie z odpowiedzią Ministerstwa Finansów, w sprawozdaniu Rb-27S należy wykazywać tylko należności, których termin płatności przypada na dany rok, za który sporządzane jest sprawozdanie. W związku z tym, należności z terminem płatności w styczniu, zasadniczo nie powinny być wykazywane w rocznym sprawozdaniu Rb-27S za rok poprzedni.
Jednakże, w przypadku, gdy wpłata za te należności została dokonana jeszcze w grudniu, prawidłowym postępowaniem jest wykazanie tych należności w kolumnie „Należności” oraz jako dochód w kolumnie „Dochody wykonane (wpływy minus zwroty)”. Nie należy wykazywać takiej wpłaty w kolumnie „Nadpłaty” ani traktować jako „wpływy do wyjaśnienia” i nie wykazywać w Rb-27S. Wykazanie w kolumnie „Należności” odzwierciedla fakt przypisania należności w księgach rachunkowych w danym roku, a wykazanie w „Dochody wykonane” dokumentuje faktyczny wpływ środków w tym samym roku, pomimo terminu płatności przypadającego na rok następny.
Podsumowanie
Prawidłowe sporządzanie sprawozdania Rb-27S i właściwe wykazywanie należności jest kluczowe dla rzetelnej sprawozdawczości budżetowej JST. Zrozumienie zasad dotyczących poszczególnych kolumn, w szczególności „Należności”, „Dochody wykonane”, „Należności pozostałe do zapłaty” i „Zaległości netto”, pozwala na uniknięcie błędów i przedstawienie realnego obrazu sytuacji finansowej jednostki. Pamiętanie o specyficznych zasadach wykazywania należności, których termin płatności przypada na kolejny rok, a także o wyłączeniach z kategorii „Zaległości netto”, jest niezbędne dla zachowania zgodności z obowiązującymi przepisami i standardami sprawozdawczości budżetowej.
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Czy należności w RB-27S są wykazywane netto czy brutto?
Sprawozdanie Rb-27S, choć nie używa wprost terminów „netto” i „brutto” w odniesieniu do ogółu należności, dąży do prezentacji danych w ujęciu zbliżonym do netto, szczególnie w kontekście zaległości i należności pozostałych do zapłaty. Kolumna „Zaległości netto” wprost wskazuje na wykazywanie należności po uwzględnieniu dokonanych wpłat i pomniejszeń. Chociaż kolumna „Należności” prezentuje pewnego rodzaju wartość „brutto” na początku, dalsze kolumny sprawozdania korygują tę wartość, uwzględniając realne wpływy i sytuację zaległości.
Jak wykazywać należności w sprawozdaniach RB N i RB-27S?
Przedstawione informacje koncentrują się na sprawozdaniu RB-27S. W kontekście sprawozdania RB-27S, kluczowe jest prawidłowe rozróżnienie i wypełnienie poszczególnych kolumn, takich jak „Należności”, „Dochody wykonane”, „Potrącenia”, „Należności pozostałe do zapłaty” i „Zaległości netto”, zgodnie z instrukcją zawartą w załączniku nr 37 do rozporządzenia Ministra Finansów. Należy zwrócić szczególną uwagę na definicje „Zaległości netto” i wyłączenia z tej kategorii, a także na zasady wykazywania należności z terminem płatności w następnym roku, ale zapłaconych w roku sprawozdawczym. Informacje na temat sprawozdania RB N nie zostały zawarte w dostarczonym materiale.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Należności w RB-27S: Netto czy Brutto i Jak Wykazywać?, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.
