05/09/2017
Wychowywanie dziecka z niedosłuchem to wyzwanie, które wymaga od rodziców nie tylko ogromnej miłości i cierpliwości, ale również dostępu do odpowiednich zasobów i wsparcia. W Polsce system prawny przewiduje szereg udogodnień i świadczeń, które mają na celu ułatwienie rodzinom funkcjonowania i zapewnienie dziecku jak najlepszych warunków rozwoju. Kluczowym dokumentem otwierającym drzwi do tych przywilejów jest Orzeczenie o Niepełnosprawności. Uzyskanie tego orzeczenia to pierwszy i najważniejszy krok w procesie ubiegania się o różnorodne formy pomocy.
Jak uzyskać Orzeczenie o Niepełnosprawności dla dziecka z wadą słuchu?
Podstawą do korzystania z udogodnień jest wspomniane Orzeczenie o Niepełnosprawności, wydawane przez Powiatowy Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności, działający przy Powiatowym Centrum Pomocy Rodzinie (PCPR). Proces ten warto rozpocząć jak najszybciej po zdiagnozowaniu wady słuchu u dziecka, ponieważ wiele świadczeń finansowych naliczanych jest od daty złożenia wniosku.
Krok po kroku przez proces orzekania:
- Zaświadczenie lekarskie: Pierwszym krokiem jest uzyskanie od lekarza audiologa „Zaświadczenia lekarskiego o stanie zdrowia dziecka wydane dla potrzeb Zespołu do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności”. Zaświadczenie powinno zawierać wyniki badań słuchu dziecka.
- Wniosek o wydanie orzeczenia: Formularz wniosku można otrzymać w jednostce PCPR. Informację o lokalizacji PCPR można uzyskać od lekarza pierwszego kontaktu.
- Złożenie dokumentów: Wypełniony wniosek, zaświadczenie lekarskie oraz wyniki badań słuchu należy złożyć w Powiatowym Zespole do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności. Dokumenty można wysłać pocztą lub dostarczyć osobiście. Adres Zespołu można uzyskać w PCPR.
- Postępowanie orzecznicze: Po złożeniu wniosku, Zespół do Spraw Orzekania o Niepełnosprawności najpierw informuje o wpłynięciu wniosku, a następnie zawiadamia o terminie i miejscu posiedzenia komisji. W przypadku dzieci, komisja ma charakter formalny.
- Odbiór orzeczenia: Orzeczenie o niepełnosprawności powinno zostać wydane w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku. Po około 10-14 dniach od posiedzenia komisji, orzeczenie można odebrać osobiście lub zostanie przesłane pocztą.
Udogodnienia dla rodziców i dzieci z niedosłuchem
Posiadanie Orzeczenia o Niepełnosprawności otwiera dostęp do szeregu udogodnień i świadczeń. Można je podzielić na finansowe i pozafinansowe, obejmujące różne aspekty życia rodziny.
Świadczenia finansowe
Wsparcie finansowe jest istotne dla rodzin wychowujących dzieci z niedosłuchem. Dostępne są różne zasiłki i dofinansowania, które pomagają pokryć dodatkowe koszty związane z opieką i rehabilitacją.
Urlop wychowawczy i Zasiłek wychowawczy
Rodzic lub opiekun dziecka z wadą słuchu ma prawo do dodatkowego urlopu wychowawczego w wymiarze 3 lat. Jest to urlop niezależny od standardowego urlopu wychowawczego przysługującego na każde dziecko do 4 roku życia. Dodatkowy urlop może być wykorzystany w maksymalnie 4 częściach, do ukończenia przez dziecko 18 roku życia. Aby skorzystać z tego prawa, należy przedstawić pracodawcy orzeczenie lekarskie uzasadniające potrzebę urlopu.
Osobie korzystającej z dodatkowego urlopu wychowawczego, pod pewnymi warunkami dochodowymi, przysługuje zasiłek wychowawczy przez okres do 72 miesięcy kalendarzowych.
Zasiłek pielęgnacyjny
Zasiłek pielęgnacyjny to świadczenie, które przysługuje opiekunowi dziecka niepełnosprawnego, niezależnie od dochodu rodziny. Warunkiem otrzymywania zasiłku jest przedstawienie w Miejskim Ośrodku Pomocy Społecznej (MOPS) Orzeczenia o Niepełnosprawności dziecka. Ważne jest, aby zgłosić się do MOPS z orzeczeniem w ciągu 3 miesięcy od jego uzyskania, ponieważ w przeciwnym razie zasiłek będzie wypłacany od dnia zgłoszenia, a nie od daty złożenia wniosku o orzeczenie. W 2012 roku wysokość zasiłku wynosiła 153 zł, kwota ta jest regularnie aktualizowana.
Dofinansowanie do aparatów słuchowych i implantów ślimakowych
Narodowy Fundusz Zdrowia (NFZ) refunduje zakup aparatów słuchowych dla dzieci i młodzieży uczącej się do 26 roku życia. Aktualna kwota refundacji wynosi 1500 zł na jeden aparat słuchowy, co daje 3000 zł na dwa aparaty. Dofinansowanie przysługuje raz na 5 lat.
Koszty zakupu, wszczepienia i ustawiania implantów ślimakowych są w całości pokrywane przez NFZ.
Bezpłatne indywidualne wkładki uszne
Dzieci i młodzież w okresie wzrostu mają prawo do bezpłatnych wkładek usznych. Częstotliwość wymiany wkładek zależy od indywidualnych potrzeb dziecka. Dorosłym bezpłatne wkładki uszne przysługują raz na 5 lat.
Świadczenia z pomocy społecznej
Rodziny znajdujące się w trudnej sytuacji finansowej, spełniające kryteria dochodowe, mogą ubiegać się o świadczenia z pomocy społecznej. Dostępne są zasiłki stałe i okresowe. W wyjątkowych sytuacjach pomoc finansowa może być przyznana nawet rodzinom niespełniającym kryteriów dochodowych, z możliwością zwrotu części lub całości środków. W szczególnych przypadkach możliwe jest uzyskanie bezzwrotnego zasiłku okresowego lub celowego.
Udogodnienia pozafinansowe
Oprócz wsparcia finansowego, dzieci z niedosłuchem i ich rodziny mają dostęp do szeregu innych udogodnień, które ułatwiają codzienne funkcjonowanie.
Ulgi w dostępie do usług telefonicznych
Opiekunowie dzieci z wadą słuchu mają prawo do:
- Pierwszeństwa w zawieraniu umów o świadczenie usług telekomunikacyjnych.
- 50% ulgi w opłacie za dostęp do sieci telekomunikacyjnej wraz z instalacją telefonicznego urządzenia końcowego.
- 50% ulgi w comiesięcznej opłacie abonamentu.
- Możliwości otrzymania, na prośbę i koszt opiekuna, urządzenia końcowego dostosowanego do potrzeb osoby z wadą słuchu.
Zwolnienie z opłat za używanie odbiorników radiowych i telewizyjnych
Osoby niesłyszące, z obustronnym uszkodzeniem słuchu powyżej 80 dB, są zwolnione z opłat za odbiorniki radiowe i telewizyjne. Aby skorzystać ze zwolnienia, należy w urzędzie pocztowym właściwym dla miejsca zameldowania dziecka przedłożyć Orzeczenie o obustronnym upośledzeniu słuchu lub zaświadczenie wydane przez zakład opieki zdrowotnej.
Bezpłatne przejazdy środkami krajowego publicznego transportu zbiorowego
Dzieci i młodzież z wadą słuchu oraz ich opiekunowie mają prawo do ulgowych przejazdów koleją i autobusami PKS z miejsca zamieszkania do placówek edukacyjnych, rehabilitacyjnych, opiekuńczych, zdrowotnych i poradni psychologiczno-pedagogicznych oraz z powrotem. Dokumentami uprawniającymi do ulgowych przejazdów są m.in. Legitymacja Polskiego Związku Głuchych, duplikat zaświadczenia lekarskiego, orzeczenie o niepełnosprawności, legitymacja dokumentująca niepełnosprawność wraz z zaświadczeniem o terminie i miejscu leczenia lub zajęć.
Ulgi w przypadku korzystania ze środków transportu komunikacji gminnej
Ulgi w przejazdach komunikacją gminną zależą od lokalnych przepisów. W wielu miastach, np. w Warszawie, dzieci i młodzież z wadą słuchu do 26 roku życia uprawnieni są do bezpłatnych lub ulgowych przejazdów. Dokumentami uprawniającymi są m.in. legitymacje wydane przez Polski Związek Głuchych, placówki oświatowe, orzeczenia o niepełnosprawności.
Prawo do załatwiania spraw poza kolejnością
Osoby niepełnosprawne oraz osoby z dziećmi niepełnosprawnymi mają prawo do załatwiania spraw poza kolejnością w urzędach, instytucjach, sklepach i punktach obsługi.
Ulgi przy zakupie biletów do muzeów państwowych i ogrodów zoologicznych
Dzieci i młodzież z wadą słuchu wraz z opiekunami mają prawo do ulgowych biletów wstępu do muzeów państwowych i ogrodów zoologicznych po okazaniu odpowiednich dokumentów.
Karta parkingowa
Można ubiegać się o kartę parkingową, która umożliwia bezpłatne parkowanie na miejscach dla osób niepełnosprawnych w płatnych strefach parkingowych oraz niestosowanie się do niektórych znaków zakazu. Do uzyskania karty potrzebne jest Orzeczenie o Niepełnosprawności, dowód osobisty (najlepiej z wpisanym dzieckiem) i zdjęcie dziecka. Karta parkingowa jest wydawana na konkretną osobę i uprawnia do korzystania z przywilejów tylko podczas przewożenia dziecka niepełnosprawnego.
Przywileje podatkowe
System podatkowy przewiduje szereg przywilejów podatkowych dla osób niepełnosprawnych i ich opiekunów. Wolne od podatku dochodowego są m.in. świadczenia rehabilitacyjne, zasiłki pielęgnacyjne i wychowawcze, zapomogi. Samotni rodzice wychowujący dzieci niepełnosprawne mogą skorzystać z preferencyjnego rozliczenia podatkowego. Ponadto, można odliczyć od podstawy opodatkowania wydatki na cele rehabilitacyjne, takie jak adaptacja mieszkania, zakup sprzętu rehabilitacyjnego, turnusy rehabilitacyjne, opłacenie tłumacza języka migowego, kolonie i obozy dla dzieci niepełnosprawnych, transport na zabiegi rehabilitacyjne i wiele innych. Warunkiem odliczenia wydatków jest posiadanie dokumentów potwierdzających poniesienie kosztów oraz orzeczenia o niepełnosprawności. Osoby głucho-nieme lub głucho-niewidome nie płacą podatku za psa asystującego.
Podsumowanie
System udogodnień i świadczeń dla dzieci z niedosłuchem i ich rodzin w Polsce jest rozbudowany i ma na celu realne wsparcie w codziennym życiu. Uzyskanie Orzeczenia o Niepełnosprawności to kluczowy krok, otwierający dostęp do różnorodnych form pomocy finansowej i pozafinansowej. Warto dokładnie zapoznać się z przysługującymi prawami i skorzystać z dostępnego wsparcia, aby zapewnić dziecku z wadą słuchu jak najlepsze warunki rozwoju i integracji społecznej. Nie wahaj się szukać pomocy i informacji w Powiatowych Centrach Pomocy Rodzinie oraz innych instytucjach wspierających osoby niepełnosprawne. Pamiętaj, że nie jesteś sam w tej drodze!
FAQ - Najczęściej zadawane pytania
Odpowiedź: Orzeczenie powinno zostać wydane w ciągu 3 miesięcy od dnia złożenia wniosku.
Odpowiedź: Zasiłek pielęgnacyjny jest wypłacany od dnia złożenia wniosku o orzeczenie niepełnosprawności, o ile zgłosimy się z orzeczeniem do MOPS w ciągu 3 miesięcy od jego otrzymania. W przeciwnym razie, zasiłek będzie wypłacany od dnia zgłoszenia się do MOPS.
Odpowiedź: Tak, refundacja z NFZ wynosi 1500 zł na jeden aparat słuchowy, co oznacza, że na dwa aparaty można otrzymać 3000 zł dofinansowania.
Odpowiedź: Dokumentami uprawniającymi do ulgowych przejazdów są m.in. Legitymacja Polskiego Związku Głuchych, orzeczenie o niepełnosprawności, legitymacja dokumentująca niepełnosprawność wraz z zaświadczeniem o terminie i miejscu leczenia lub zajęć.
Odpowiedź: Wniosek o kartę parkingową należy złożyć w Urzędzie Miasta w wydziale komunikacji.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Udogodnienia dla dzieci z niedosłuchem i ich rodziców w Polsce, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.