Etap Edukacyjny Liceum: Przewodnik

Rozpoczęcie nauki w liceum ogólnokształcącym lub technikum to ważny moment w edukacyjnej ścieżce każdego ucznia. Rok 2019 był przełomowy, ponieważ w progi szkół ponadpodstawowych wkroczyły dwa roczniki absolwentów szkół niższego szczebla – uczniowie po gimnazjum oraz młodsi, po zreformowanej szkole podstawowej. Ta sytuacja wprowadziła pewne zamieszanie, szczególnie w kontekście programów nauczania, w tym nauki języków obcych. W tym artykule przyjrzymy się bliżej etapowi edukacyjnemu liceum, wyjaśnimy różnice między starą a nową podstawą programową oraz omówimy, jak te zmiany wpłynęły na naukę języków obcych.

Co to jest etap edukacyjny liceum?

System edukacji w Polsce podzielony jest na etapy. Pierwszy etap edukacyjny obejmuje klasy I-III szkoły podstawowej, drugi – klasy IV-VIII. Liceum ogólnokształcące, technikum oraz branżowa szkoła I stopnia stanowią trzeci etap edukacyjny, czyli szkoły ponadpodstawowe. W symbolice podstawy programowej trzeci etap edukacyjny oznaczony jest rzymską liczbą „III”. Wybierając liceum, technikum czy szkołę branżową, uczeń wkracza na kolejny, wyższy poziom edukacji, który przygotowuje go do dalszego kształcenia lub wejścia na rynek pracy.

Stara Podstawa Programowa – dla absolwentów gimnazjów

Absolwenci gimnazjów, którzy rozpoczęli naukę w liceum lub technikum we wrześniu 2019 roku, kontynuowali naukę według tzw. starej podstawy programowej. Dla nauczycieli oznaczało to kontynuację dotychczasowych metod i wymagań. Program nauczania, wymagania egzaminacyjne i formuła egzaminu maturalnego pozostały bez zmian. Nauka w szkole ponadgimnazjalnej dla tej grupy uczniów trwała trzy lata i zakończyła się egzaminem maturalnym w dotychczasowej formule w roku szkolnym 2021/2022.

Nowa Podstawa Programowa – dla absolwentów szkół podstawowych

Uczniowie, którzy ukończyli ośmioletnią szkołę podstawową, rozpoczęli naukę w szkołach ponadpodstawowych według nowej podstawy programowej kształcenia ogólnego. Ta nowa podstawa dotyczy czteroletniego liceum ogólnokształcącego i pięcioletniego technikum. Co istotne, uczniowie ci ukończyli szkołę rok później niż ich starsi koledzy z gimnazjów, którzy rozpoczęli naukę w tym samym roku szkolnym. Nowa podstawa programowa wprowadziła istotne zmiany, szczególnie w zakresie nauki języków obcych.

Różnice w Podstawach Programowych Języków Obcych

Stara podstawa programowa dla języka obcego nowożytnego oferowała trzy warianty: dla początkujących (IV.0), dla kontynuujących naukę (IV.1) i dla oddziałów dwujęzycznych (IV.2). Nowa podstawa programowa znacząco rozszerzyła tę ofertę, wprowadzając aż pięć wariantów. Ta zmiana wynika z konieczności uwzględnienia faktu, że uczniowie rozpoczynający naukę w liceum po szkole podstawowej mają za sobą już osiem lat nauki języka obcego, w przeciwieństwie do absolwentów gimnazjów.

Pierwszy czy Drugi Język Obcy? Kluczowe Rozróżnienie

Zgodnie z nowymi wytycznymi, każdy uczeń liceum ogólnokształcącego i technikum ma obowiązek uczyć się dwóch języków obcych nowożytnych. Jednym z nich musi być język kontynuowany z klas I-VIII szkoły podstawowej, czyli przez okres 12 lub 13 lat. To właśnie obowiązek kontynuacji nauki jednego języka obcego wprowadził rozróżnienie na warianty podstawy dla języka nauczanego jako pierwszy (kontynuacja ze szkoły podstawowej) i jako drugi.

Wymiar godzin dla pierwszego języka obcego w liceum ogólnokształcącym to 3 godziny tygodniowo przez wszystkie cztery lata, co daje łącznie 12 godzin w cyklu kształcenia. W technikum, choć całkowita liczba godzin jest identyczna, rozkłada się ona na pięć lat (2+2+2+3+3). Drugi język obcy nauczany jest w wymiarze 8 godzin tygodniowo w całym cyklu nauczania.

W symbolu wariantu podstawy programowej, informacja o tym, czy język jest nauczany jako pierwszy czy drugi, znajduje odzwierciedlenie w drugim elemencie symbolu – liczbą arabską 1. lub 2. Przykładowo, symbol III.2. oznacza język obcy nauczany jako drugi.

Poziomy Nauczania Języka Obcego w Liceum

Wybór języka obcego to jedno, ale równie ważny jest poziom nauczania. W liceum i technikum język obcy może być nauczany na różnych poziomach, dostosowanych do potrzeb i zaawansowania uczniów. Wyróżniamy:

• Poziom „0”: Dla uczniów rozpoczynających naukę danego języka obcego w liceum.
• Poziom Podstawowy (P): Przygotowuje do egzaminu maturalnego na poziomie podstawowym. Dotyczy języka kontynuowanego ze szkoły podstawowej jako pierwszy język obcy.
• Poziom Rozszerzony (R): Przygotowuje do egzaminu maturalnego na poziomie rozszerzonym. Również dotyczy języka kontynuowanego jako pierwszy język obcy.
• Poziom dla Klas Dwujęzycznych (DJ): Przeznaczony dla oddziałów dwujęzycznych, gdzie nauczanie języka obcego jest intensywniejsze i rozszerzone. Może dotyczyć zarówno języka kontynuowanego, jak i nauczanego od początku w szkole ponadpodstawowej.

Symbol wariantu podstawy programowej odzwierciedla te poziomy. Na przykład III.1.R oznacza język obcy nauczany jako pierwszy – kształcenie w zakresie rozszerzonym, natomiast III.2.0. to drugi język obcy nauczany od podstaw.

Zadania Nauczyciela w Kontekście Podstaw Programowych

Jak wynika z powyższego, nauczyciele nie mają dowolności w wyborze podstawy programowej. To typ klasy lub grupy językowej determinuje, którą podstawę programową należy realizować. Kluczową rolą nauczyciela lub zespołu przedmiotowego jest wybór odpowiedniego programu nauczania, który jest zgodny z konkretnym wariantem podstawy programowej. Nauczyciel może wybrać gotowy program nauczania lub stworzyć własny. W obu przypadkach niezbędne jest dokładne zapoznanie się z danym wariantem podstawy programowej, w tym z wymaganiami ogólnymi i treściami kształcenia, które uczniowie powinni opanować. To właśnie te wymagania i treści będą sprawdzane na egzaminie maturalnym, jeśli celem nauczania języka jest przygotowanie do tego egzaminu.

Podsumowanie

Etap edukacyjny liceum to ważny czas w rozwoju każdego ucznia. Zrozumienie zmian w systemie edukacji, zwłaszcza w kontekście podstaw programowych, jest kluczowe dla nauczycieli, uczniów i rodziców. Wprowadzenie nowej podstawy programowej w 2019 roku, związane z reformą edukacji, miało na celu dostosowanie programów nauczania do zmieniających się potrzeb i możliwości uczniów. Szczególne znaczenie miało rozróżnienie na pierwszy i drugi język obcy oraz wprowadzenie różnych poziomów nauczania, aby jak najlepiej odpowiadać na zróżnicowane potrzeby uczniów rozpoczynających naukę w szkołach ponadpodstawowych po reformie systemu edukacji.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Etap Edukacyjny Liceum: Przewodnik, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.