29/08/2019
W dzisiejszym szybko zmieniającym się świecie, edukacja dla bezpieczeństwa nabiera szczególnego znaczenia. Rodzice i uczniowie często zastanawiają się, kiedy i w jakim zakresie ten ważny przedmiot jest realizowany w szkołach. Najnowsze zmiany w programie nauczania przynoszą istotne modyfikacje, mające na celu jeszcze lepiej przygotować młode pokolenie do wyzwań współczesności. Ten artykuł szczegółowo omawia, w jakich klasach obecnie prowadzona jest edukacja dla bezpieczeństwa i jakie nowości czekają uczniów w najbliższej przyszłości.

W jakich klasach jest edukacja dla bezpieczeństwa?
Zgodnie z aktualnymi przepisami, przedmiot edukacja dla bezpieczeństwa jest obowiązkowy dla uczniów klasy ósmej szkoły podstawowej oraz pierwszej klasy szkół ponadpodstawowych. Dotyczy to liceów ogólnokształcących, techników oraz branżowych szkół I stopnia. W obu przypadkach wymiar zajęć wynosi 1 godzinę tygodniowo.
Warto podkreślić, że te ramy czasowe i klasowe obowiązywały już wcześniej. Jednak dynamicznie zmieniająca się sytuacja geopolityczna i nowe rodzaje zagrożeń, z jakimi możemy się spotkać, wymusiły konieczność aktualizacji treści nauczania. Celem tych zmian jest dostosowanie programu do współczesnych wyzwań i zapewnienie uczniom praktycznych umiejętności niezbędnych w sytuacjach kryzysowych.
Zmiany w programie edukacji dla bezpieczeństwa
Ministerstwo Edukacji i Nauki, we współpracy z Ministerstwem Obrony Narodowej, przygotowało projekt zmian w podstawie programowej edukacji dla bezpieczeństwa. Te modyfikacje są odpowiedzią na aktualne potrzeby związane z obronnością państwa i przygotowaniem społeczeństwa na różnego rodzaju zagrożenia, w tym te wynikające z działań wojennych.
Nowy program, przy zachowaniu dotychczasowego wymiaru godzin i wykorzystaniu sprawdzonych elementów (takich jak pierwsza pomoc czy reakcja na zagrożenia), wprowadza istotne rozszerzenia o nowe obszary tematyczne. Do najważniejszych zmian należą:
- Reagowanie w sytuacji zagrożenia działaniami wojennymi (tzw. survival): Ten blok tematyczny ma na celu nauczenie uczniów podstawowych zasad przetrwania w sytuacjach ekstremalnych, w tym znajdowania i korzystania z miejsc schronienia.
- Zasady pierwszej pomocy w sytuacji wystąpienia zagrożenia z użyciem broni konwencjonalnej: Rozszerzenie wiedzy i umiejętności z zakresu pierwszej pomocy o specyficzne sytuacje związane z potencjalnymi konfliktami zbrojnymi.
- Edukacja obronna: Ten obszar obejmuje szeroki zakres zagadnień związanych z obronnością państwa, dostosowanych do wieku i poziomu edukacji uczniów. W ramach edukacji obronnej w szkole podstawowej nacisk położony zostanie na:
- Terenoznawstwo: Nauka orientacji w terenie, czytania map, posługiwania się kompasem, co jest kluczowe w sytuacjach kryzysowych.
- Cyberbezpieczeństwo w wymiarze wojskowym: Uświadomienie zagrożeń w cyberprzestrzeni i nauka podstawowych zasad bezpiecznego korzystania z technologii cyfrowych w kontekście obronności.
- Przygotowanie do szkolenia strzeleckiego: Wprowadzenie teoretycznych podstaw bezpiecznego obchodzenia się z bronią.
- W szkołach ponadpodstawowych edukacja obronna będzie rozszerzona o:
- Reagowanie w sytuacji zagrożenia działaniami wojennymi: Pogłębienie wiedzy i umiejętności z zakresu survivalu i postępowania w sytuacjach konfliktu zbrojnego.
- Cyberbezpieczeństwo w wymiarze wojskowym: Rozszerzenie wiedzy o zagrożeniach cybernetycznych i metodach ochrony.
- Szkolenie strzeleckie: Praktyczne zajęcia ze strzelectwa z wykorzystaniem bezpiecznych narzędzi.
Szkolenie strzeleckie – teoria i praktyka
Szkolenie strzeleckie to jeden z najbardziej znaczących elementów zmian w edukacji dla bezpieczeństwa. Warto podkreślić, że na poziomie szkoły podstawowej szkolenie będzie miało charakter wyłącznie teoretyczny. Uczniowie klas ósmych zapoznają się z zasadami bezpiecznego obchodzenia się z bronią, ale nie będą uczestniczyć w praktycznych zajęciach strzeleckich.
Sytuacja wygląda inaczej w szkołach ponadpodstawowych. Tam program przewiduje podstawy strzelania z elementami praktycznymi. Zajęcia praktyczne mają być prowadzone z wykorzystaniem bezpiecznych narzędzi do ćwiczeń strzeleckich. Ministerstwo Edukacji i Nauki wymienia przykładowe narzędzia, takie jak:
- Broń kulowa
- Broń pneumatyczna
- Repliki broni strzeleckiej (ASG)
- Strzelnice wirtualne
- Strzelnice laserowe
Ważne jest, że nacisk położony jest na bezpieczeństwo i wykorzystanie nowoczesnych technologii, takich jak strzelnice wirtualne i laserowe, które umożliwiają bezpieczne i efektywne szkolenie strzeleckie.

Kiedy zmiany wejdą w życie?
Planowane jest, aby zmieniona podstawa programowa edukacji dla bezpieczeństwa zaczęła obowiązywać już od najbliższego roku szkolnego 2022/2023. To ambitny plan, który ma na celu jak najszybsze wdrożenie nowych treści i umiejętności do programu nauczania.
Jednak w przypadku szkolenia strzeleckiego w szkołach ponadpodstawowych, przewidziano pewne elastyczności. W powiatach, gdzie dostęp do odpowiednich strzelnic jest ograniczony, realizacja praktycznej części szkolenia strzeleckiego będzie obowiązkowa od roku szkolnego 2024/2025. Do tego czasu szkoły mają możliwość wdrażania tych zajęć stopniowo, w miarę pojawiania się możliwości i rozwijania infrastruktury strzeleckiej, m.in. dzięki programowi „Strzelnica w powiecie” realizowanemu przez Ministerstwo Obrony Narodowej od 2019 roku.
Dlaczego te zmiany są ważne?
Wprowadzenie zmian w edukacji dla bezpieczeństwa jest podyktowane troską o bezpieczeństwo i przyszłość młodych pokoleń. Współczesny świat stawia przed nami nowe wyzwania i zagrożenia, które wymagają od nas odpowiedniego przygotowania. Edukacja w zakresie reagowania na zagrożenia wojenne, cyberbezpieczeństwa i umiejętności strzeleckich staje się coraz bardziej istotna.
Dzięki nowemu programowi, uczniowie zyskają nie tylko teoretyczną wiedzę, ale przede wszystkim praktyczne umiejętności, które mogą okazać się nieocenione w sytuacjach kryzysowych. Inwestycja w edukację dla bezpieczeństwa to inwestycja w przyszłość i bezpieczeństwo naszego społeczeństwa.
Podsumowanie i FAQ
Edukacja dla bezpieczeństwa jest kluczowym przedmiotem w polskim systemie edukacji, przygotowującym młodych ludzi do radzenia sobie w różnorodnych sytuacjach zagrożenia. Wprowadzone zmiany w programie nauczania mają na celu dostosowanie go do współczesnych wyzwań i wzmocnienie praktycznego wymiaru edukacji.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- W jakich klasach uczy się edukacji dla bezpieczeństwa?
- Edukacja dla bezpieczeństwa jest obowiązkowa w klasie ósmej szkoły podstawowej oraz w pierwszej klasie szkół ponadpodstawowych (liceum, technikum, szkoła branżowa I stopnia).
- Co nowego w programie edukacji dla bezpieczeństwa?
- Nowy program wprowadza tematykę reagowania na zagrożenia wojenne (survival), rozszerza zakres pierwszej pomocy o sytuacje z użyciem broni konwencjonalnej, oraz wprowadza elementy edukacji obronnej, w tym szkolenie strzeleckie.
- Czy w szkołach podstawowych będzie szkolenie strzeleckie?
- W szkołach podstawowych szkolenie strzeleckie będzie miało charakter teoretyczny, obejmujący zasady bezpiecznego obchodzenia się z bronią.
- Kiedy zmiany w edukacji dla bezpieczeństwa zaczną obowiązywać?
- Zmieniona podstawa programowa edukacji dla bezpieczeństwa ma obowiązywać od roku szkolnego 2022/2023. Praktyczne szkolenie strzeleckie w szkołach ponadpodstawowych może być wdrażane stopniowo, z obowiązkiem pełnej realizacji od roku szkolnego 2024/2025 w powiatach z ograniczonym dostępem do strzelnic.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Edukacja dla bezpieczeństwa: w jakich klasach?, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.
