20/10/2019
System edukacji w Wielkiej Brytanii, a szczególnie w Anglii, różni się od polskiego i może wydawać się skomplikowany dla osób, które nie są z nim zaznajomione. Jednym z najczęściej zadawanych pytań jest to, do którego roku życia trwa obowiązek szkolny. W tym artykule przyjrzymy się bliżej temu zagadnieniu, wyjaśniając, jak wygląda edukacja w Anglii, ile trwa obowiązek nauki oraz jakie możliwości czekają na młodych ludzi po ukończeniu szkoły.
System Edukacji w Anglii – Podstawowe Informacje
W Wielkiej Brytanii przepisy dotyczące oświaty są ustalane centralnie przez rząd, jednak ich wdrażanie i interpretacja leży w gestii lokalnych władz oświatowych (LEA – Local Education Authorities). Edukacja w Anglii jest podzielona na kilka kluczowych etapów, zwanych Key Stages, a na zakończenie każdego z nich uczniowie poddawani są testom (National Curriculum Tests). Obowiązek szkolny dotyczy dzieci i młodzieży w wieku od 5 do 18 lat, choć warto zaznaczyć, że po 16 roku życia obowiązek ten może być realizowany również poprzez podjęcie pracy lub szkolenia zawodowego.
Poziomy Edukacji (Key Stages)
- Key Stage 1: 5-7 lat
- Key Stage 2: 7-11 lat
- Key Stage 3: 11-14 lat
- Key Stage 4: 14-16 lat
Poziomy te odpowiadają mniej więcej polskiej szkole podstawowej i gimnazjum, ale z pewnymi różnicami w wieku i programie nauczania.
Egzaminy Końcowe w Anglii
System egzaminów w angielskiej szkole różni się od polskiego. Na różnych etapach edukacji uczniowie przystępują do ważnych egzaminów, które wpływają na ich dalszą ścieżkę kształcenia.
General Certificate of Secondary Education (GCSE)
W wieku 15-16 lat uczniowie przystępują do egzaminów GCSE (General Certificate of Secondary Education). Są to egzaminy kończące szkołę średnią niższego stopnia, zdawane z wielu przedmiotów. Oceny w GCSE są przyznawane w skali od A* (najwyższa) do G (najniższa). Zdobycie GCSE jest kluczowe, ponieważ otwiera drogę do dalszej edukacji lub podjęcia pracy. Na tym etapie, po zdaniu GCSE, nastolatek formalnie może zakończyć pełnoetatową naukę w szkole, choć od 2013 roku obowiązuje podwyższony wiek obowiązku edukacyjnego.
General Certificate of Education Advanced Level (GCE A-level)
Jeśli uczeń decyduje się pozostać w szkole średniej do 18 roku życia, przystępuje do egzaminów A-level (General Certificate of Education Advanced Level). Egzaminy A-level są odpowiednikiem polskiej matury i egzaminów zawodowych. Ich zdanie umożliwia aplikowanie na studia wyższe. W niektórych szkołach oferowane są również egzaminy AS, które są dodatkowymi egzaminami pozwalającymi na pogłębienie wiedzy w wybranych dziedzinach.
Kwalifikacje Zawodowe – GNVQs i NVQs
Po zdaniu A-level młodzież ma możliwość kontynuowania nauki w college'ach, gdzie może wybrać kursy zawodowe kończące się uzyskaniem dyplomów GNVQs (General National Vocational Qualifications) na różnych poziomach. GNVQs łączą wiedzę ogólną z zawodową i praktyką. Alternatywą są kursy NVQs (National Vocational Qualifications), które koncentrują się wyłącznie na wiedzy i umiejętnościach zawodowych wymaganych w konkretnych branżach. NVQs mają 5 poziomów zaawansowania.
Organizacja Roku Szkolnego w Anglii
Rok szkolny w Anglii różni się od polskiego. Szkoły są otwarte przez 190 dni w roku, a rok szkolny podzielony jest na trzy trymestry (terms), a nie dwa semestry. Nauka rozpoczyna się zazwyczaj w drugiej połowie sierpnia lub na początku września i trwa do końca czerwca lub początku lipca.
Przykładowy podział roku szkolnego:
- Pierwszy trymestr (Autumn Term): Od sierpnia/września do połowy października, następnie 10-dniowe ferie (October half-term), a potem druga część trymestru do około 21 grudnia (święta Bożego Narodzenia).
- Drugi trymestr (Spring Term): Od stycznia do Wielkanocy, z feriami zimowymi (February half-term) w połowie lutego.
- Trzeci trymestr (Summer Term): Od Wielkanocy do końca roku szkolnego (czerwiec/lipiec). W tym trymestrze odbywa się wiele egzaminów.
Obowiązek Edukacji do 18 Roku Życia – Szczegóły
Od 2013 roku w Anglii obowiązuje przepis, który wymaga od młodych ludzi kontynuowania nauki, pracy lub szkolenia do 18 roku życia. Nie oznacza to jednak, że wszyscy muszą uczęszczać do szkoły w pełnym wymiarze godzin do 18 urodzin. Istnieje kilka opcji spełnienia tego obowiązku:
- Nauka w pełnym wymiarze godzin: Szkoła, college lub placówka szkoleniowa (minimum 540 godzin rocznie, około 18 godzin tygodniowo).
- Praca na pełen etat lub wolontariat z nauką w niepełnym wymiarze godzin: Praca na pełen etat (ponad 20 godzin tygodniowo, przez co najmniej 8 tygodni) połączona z nauką lub szkoleniem w niepełnym wymiarze godzin (minimum 280 godzin rocznie).
- Praktyki zawodowe (Apprenticeships), staże (Traineeships) lub staże wspomagane (Supported Internships).
Celem podniesienia wieku obowiązku edukacyjnego było zwiększenie szans młodych ludzi na lepszą karierę i życie. Dłuższe pozostawanie w systemie edukacji lub szkolenia ma wiele zalet, takich jak rozwój szerszego zakresu umiejętności, zmniejszenie ryzyka bezrobocia i wzrost potencjalnych zarobków.
Rodzaje Szkół w Anglii
W Anglii istnieje kilka typów szkół publicznych, różniących się statusem i sposobem zarządzania:
- Community Schools (szkoły lokalne): Nadzorowane przez lokalne władze (local council), niezwiązane z sektorami prywatnymi lub religijnymi.
- Foundation Schools: Posiadają większą autonomię organizacyjną niż community schools.
- Academies (akademie): Niezależne od lokalnych władz, finansowane bezpośrednio przez rząd lub sponsorów, mogą mieć własny program nauczania i terminy roku szkolnego.
- Grammar Schools (szkoły selektywne): Przyjmują uczniów na podstawie wyników w nauce, często z egzaminem wstępnym.
- Private Schools (szkoły prywatne/independent schools): Płatne, niezależne od rządu, nie muszą stosować National Curriculum.
Porównanie z Polskim Systemem Edukacji
W porównaniu z polskim systemem edukacji, angielski system charakteryzuje się wcześniejszym rozpoczęciem nauki (5 lat vs. 7 lat w Polsce), ale i wcześniejszym osiągnięciem wieku, w którym można formalnie zakończyć pełnoetatową naukę w szkole (16 lat, choć obowiązek edukacyjny trwa do 18). W Polsce obowiązek szkolny trwa do 18 roku życia i zazwyczaj kończy się zdaniem matury w wieku 19 lat.
Tabela Porównawcza Systemów Edukacji (Polska vs. Anglia - Uproszczona)
| Kryterium | Polska | Anglia |
|---|---|---|
| Wiek rozpoczęcia obowiązku szkolnego | 7 lat | 5 lat |
| Wiek zakończenia obowiązku szkolnego (pełnoetatowa szkoła) | 18 lat (zazwyczaj 19 lat z maturą) | 16 lat (obowiązek edukacyjny do 18 lat) |
| Egzamin końcowy szkołę średnią | Matura | A-level |
| Podział roku szkolnego | 2 semestry | 3 trymestry |
Najczęściej Zadawane Pytania (FAQ)
Tak, w Anglii istnieje obowiązek kontynuowania edukacji lub szkolenia do 18 roku życia. Nie oznacza to jednak konieczności uczęszczania do szkoły w pełnym wymiarze godzin. Możliwe jest łączenie pracy z nauką lub odbywanie praktyk zawodowych.
Po ukończeniu 16 lat młodzi ludzie w Anglii mogą kontynuować naukę w pełnym wymiarze godzin (np. przygotowanie do A-level), podjąć pracę na pełen etat z nauką w niepełnym wymiarze godzin, lub rozpocząć praktyki zawodowe.
Rok szkolny w Anglii podzielony jest na trzy trymestry: jesienny, wiosenny i letni. Nauka rozpoczyna się pod koniec lata lub na początku jesieni i trwa do końca czerwca lub początku lipca. W trakcie roku szkolnego występują ferie trymestralne (half-term holidays) oraz dłuższe przerwy świąteczne.
Podsumowanie
Podsumowując, edukacja w Wielkiej Brytanii, a konkretnie w Anglii, jest obowiązkowa do 18 roku życia, jednak po 16 roku życia obowiązek ten może być spełniony na różne sposoby, nie tylko poprzez tradycyjną naukę w szkole. System edukacji w Anglii jest zróżnicowany, oferuje wiele ścieżek kształcenia i przygotowuje młodych ludzi do dalszej nauki lub wejścia na rynek pracy. Zrozumienie struktury i zasad działania tego systemu jest kluczowe dla osób planujących edukację w Anglii lub porównujących go z polskim systemem.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Edukacja w Wielkiej Brytanii: Do którego roku życia trwa obowiązek szkolny?, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.