Przedszkole i opieka nad dziećmi w Japonii: przewodnik

Dla wielu obcokrajowców osiedlających się w Japonii, zrozumienie lokalnych systemów i sposobów działania może być wyzwaniem. Dotyczy to szczególnie rodzin planujących powiększenie rodziny lub już posiadających dzieci. System opieki nad dziećmi i edukacji przedszkolnej w Japonii może wydawać się skomplikowany, ale ten przewodnik ma na celu jego wyjaśnienie i ułatwienie rodzicom obcokrajowcom poruszanie się po nim.

Różnice między Hoikuen, Youchien i Przedszkolem w Japonii

W Japonii istnieje kilka rodzajów placówek opieki nad dziećmi i edukacji przedszkolnej, co może być mylące dla osób dopiero poznających system. Kluczowym rozróżnieniem jest podział na hoikuen (保育園) i youchien (幼稚園). Hoikuen to żłobki i centra opieki dziennej, natomiast youchien to przedszkola.

Ważne jest zrozumienie, że w Japonii nie ma wyraźnego rozróżnienia między przedszkolem a „zerówką” – oba te pojęcia są zawarte w youchien. Podstawowa różnica między hoikuen a youchien polega na ich głównym celu: opieka nad dziećmi a edukacja. Hoikuen koncentruje się na opiece nad dziećmi, często w młodszym wieku i przez dłuższe godziny, aby wspierać pracujących rodziców. Youchien natomiast kładzie większy nacisk na edukację przedszkolną i przygotowanie do szkoły podstawowej, z krótszymi godzinami i dniami wolnymi zbliżonymi do roku szkolnego.

Kluczowe terminy, które warto znać:

• Hoiku (保育) – ogólne określenie opieki dziennej.
• Hoikusho (保育所) – żłobek lub placówka opieki dziennej.
• Ninka (認可) – placówka autoryzowana przez rząd. Często publiczna, ale istnieją też prywatne.
• Ninshou (認証) – prywatna placówka autoryzowana przez rząd, potencjalnie kwalifikująca się do dotacji (specyficzne dla Tokio).
• Mu ninka (無認可) / Ninka gai (認可外) – prywatna placówka nieautoryzowana przez rząd, bez dotacji.

Hoikuen: Japoński żłobek i opieka dzienna

Hoikuen jest przeznaczony dla dzieci pracujących rodziców. Jego głównym celem jest opieka nad dzieckiem w czasie, gdy rodzice są w pracy. Dlatego hoikueny zazwyczaj oferują dłuższe godziny otwarcia, dostosowane do standardowego czasu pracy.

Youchien: Japońskie przedszkole

Youchien jest otwarty dla dzieci niezależnie od statusu zatrudnienia rodziców. Godziny otwarcia są zazwyczaj krótsze, z długimi wakacjami odpowiadającymi regularnemu roku szkolnemu. Youchien skupia się bardziej na edukacji i jest traktowany jako pierwszy krok w regularnym systemie edukacji, a nie jako placówka mająca dopasować się do godzin pracy rodziców.

W jakim wieku dziecko może iść do Hoikuen i Youchien?

Hoikuen i youchien obejmują różne grupy wiekowe, choć zakresy te częściowo się pokrywają. Hoikuen zazwyczaj przyjmuje dzieci od 0 lat aż do wieku rozpoczęcia szkoły podstawowej (zazwyczaj 5 lat). Niektóre hoikueny przyjmują dzieci dopiero od 1 roku życia. Youchien jest przeznaczony dla dzieci w wieku 3-5 lat (lub do wieku rozpoczęcia szkoły podstawowej).

Jak aplikować do Hoikuen i Youchien?

Proces aplikacji do hoikuen i youchien różni się w zależności od tego, czy placówka jest publiczna, czy prywatna.

Aplikacja do placówki publicznej (Ninka)

Aplikacja do placówki ninka (publicznej) opiera się na systemie punktowym, który ma na celu priorytetowe traktowanie rodzin najbardziej potrzebujących opieki. Samotni rodzice i rodziny, w których oboje rodziców pracuje, mają pierwszeństwo. Inne czynniki, które mogą mieć wpływ na przyznanie punktów, to:

• Czy rodzic aplikujący jest na urlopie macierzyńskim (+10 punktów).
• Czy rodzice pracują 7 lub więcej godzin dziennie przez określoną liczbę dni w miesiącu (+40 punktów za 16 lub więcej dni, +50 punktów za 20 lub więcej dni).
• Czy rodzina mieszka z dziadkami (-6 punktów).
• Czy rodzina mieszka w tej samej dzielnicy co wybrana placówka (-10 punktów, jeśli nie mieszka w tej samej dzielnicy).

Podczas aplikacji należy podać listę preferowanych placówek, ponieważ rzadko udaje się dostać do placówki pierwszego wyboru. Aplikacja jest składana w lokalnym urzędzie miasta. Procesy mogą się nieznacznie różnić w zależności od gminy, dlatego najlepiej jest zasięgnąć szczegółowych informacji w lokalnym urzędzie miasta. Aplikacje można składać przez cały rok, z terminem granicznym około listopada lub grudnia na kolejny rok szkolny. Ze względu na konkurencyjność systemu ninka, wielu rodziców składa wnioski zaraz po urodzeniu dziecka.

Aplikacja do placówki prywatnej (Mu Ninka)

Aplikacje do placówek ninshou i mu ninka / ninka gai można składać bezpośrednio w placówce. Wymaga to wypełnienia i złożenia formularza aplikacyjnego. Niektóre placówki mogą również poprosić o spotkanie z rodzicami przed zatwierdzeniem aplikacji. Aplikacje te również można składać przez cały rok.

Proces aplikacji do przedszkola (youchien) jest bardziej złożony. Zaczyna się od „dni otwartych” podobnych do „dni otwartych” szkół lub uniwersytetów. Te zaczynają się we wrześniu. W październiku przedszkola udostępniają formularze aplikacyjne. Niektóre przedszkola są bardzo konkurencyjne i wydają tylko określoną liczbę formularzy. Jeśli chcesz aplikować do takiego przedszkola, być może będziesz musiał ustawić się w kolejce wcześnie rano, aby zdobyć formularz aplikacyjny. Następnie przedszkole wyznacza dzień składania aplikacji i rozmowę kwalifikacyjną. Godzina złożenia aplikacji w dniu składania wniosków determinuje termin rozmowy kwalifikacyjnej. Rozmowa kwalifikacyjna jest bardzo formalna, a szkoły oczekują profesjonalnego stroju. Proces rozmowy kwalifikacyjnej może się nieznacznie różnić w zależności od przedszkola, ale głównie polega na obserwowaniu dzieci bawiących się razem bez rodziców i zadawaniu rodzicom pytań o ich dziecko. Wyniki są ogłaszane wkrótce potem, zazwyczaj w listopadzie. Rok szkolny zaczyna się w kwietniu, więc Twoje dziecko powinno mieć zapewnione miejsce w przedszkolu do końca poprzedniego roku kalendarzowego.

Ile kosztuje przedszkole i opieka dzienna w Japonii?

Ceny hoikuen i youchien mogą się różnić w zależności od lokalizacji i konkretnej placówki. Ceny w placówkach publicznych są ustalane na zasadzie skali ruchomej opartej na dochodach z poprzedniego roku. Mogą się wahać od około 10 000 jenów miesięcznie do 70 000 jenów miesięcznie.

Cena prywatnego hoikuen w dużej mierze zależy od samej placówki. Średnie ceny są zbliżone do górnej granicy skali placówek publicznych, od 40 000 do 80 000 jenów miesięcznie. Niektóre placówki prywatne wymagają również jednorazowej opłaty wpisowej.

Od 2019 roku przedszkola (youchien) i dzieci w wieku 3-5 lat w autoryzowanych przez rząd placówkach hoikuen są bezpłatne. Placówki prywatne nadal pobierają miesięczne opłaty.

Tabela porównawcza: Hoikuen vs. Youchien

Czy przedszkole jest obowiązkowe w Japonii?

Edukacja przedszkolna (youchien) nie jest obowiązkowa w Japonii. Obowiązek szkolny zaczyna się od szkoły podstawowej. Jednak ponad 85% dzieci w Japonii uczęszczało do przedszkola przez co najmniej dwa lata przed rozpoczęciem szkoły podstawowej. Jest to powszechnie uważane za ważny etap rozwoju dziecka i przygotowanie do dalszej edukacji.

Czy opieka nad dziećmi w Japonii jest bezpłatna?

Tak, w pewnym stopniu. Od 2019 roku rząd japoński wprowadził bezpłatne przedszkola (youchien) i bezpłatną opiekę w autoryzowanych hoikuenach dla dzieci w wieku 3-5 lat. Jednak ta bezpłatna opieka dotyczy głównie placówek publicznych. Placówki prywatne mogą nadal pobierać opłaty. Ponadto, opieka dla dzieci poniżej 3 roku życia w hoikuenach nadal podlega opłatom, choć w placówkach publicznych są one subsydiowane i zależą od dochodów rodziny.

Podsumowanie

System opieki nad dziećmi i edukacji przedszkolnej w Japonii może wydawać się złożony, ale zrozumienie różnic między hoikuen i youchien oraz procesu aplikacji pomoże Ci podjąć najlepszą decyzję dla Twojej rodziny. Mamy nadzieję, że ten przewodnik ułatwi Ci nawigację po japońskim systemie edukacji na wczesnym etapie życia Twojego dziecka.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Przedszkole i opieka nad dziećmi w Japonii: przewodnik, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.