Zmiany w szkołach 2024/2025: Koniec HiT i więcej nowości

Nowy rok szkolny 2024/2025 to czas wielu istotnych zmian w polskim systemie edukacji. Uczniów i rodziców czekają modyfikacje w ocenianiu, programach nauczania oraz organizacji zajęć. Niektóre z tych zmian mogą budzić ciekawość, inne – pewne obawy. Przyjrzyjmy się bliżej najważniejszym nowościom, które wejdą w życie już od września.

Religia i etyka bez wpływu na średnią ocen

Jedną z pierwszych znaczących zmian jest brak wliczania ocen z religii i etyki do średniej ocen rocznych. To rozporządzenie, podpisane jeszcze w kwietniu, ma na celu podkreślenie nieobowiązkowego charakteru tych przedmiotów. Dotychczas oceny z religii i etyki miały wpływ na ogólną średnią ucznia, co dla niektórych mogło być kontrowersyjne. Od nowego roku szkolnego ta sytuacja ulega zmianie.

Warto jednak zaznaczyć, że lekcje religii i etyki nadal będą organizowane w szkołach, o ile zbierze się odpowiednia liczba chętnych. Zgodnie z przepisami, lekcja religii lub etyki będzie prowadzona w klasie, jeśli zapisze się na nią co najmniej 7 uczniów. W przypadku mniejszej liczby zgłoszeń, lekcje będą organizowane w grupach międzyklasowych lub międzyoddziałowych. To rozwiązanie ma zapewnić dostępność tych zajęć dla zainteresowanych, przy jednoczesnym racjonalnym wykorzystaniu zasobów szkoły.

Obowiązkowe zajęcia z pierwszej pomocy

Kolejną ważną nowością są obowiązkowe zajęcia z udzielania pierwszej pomocy. Ta zmiana ma na celu podniesienie poziomu świadomości i umiejętności uczniów w zakresie ratowania życia i zdrowia. Zajęcia te będą realizowane na różnych etapach edukacyjnych, dostosowane do wieku i możliwości uczniów.

Uczniowie klas I-III szkoły podstawowej będą uczyć się podstaw pierwszej pomocy w ramach edukacji wczesnoszkolnej, w szczególności na zajęciach z edukacji przyrodniczej. Program zajęć dla najmłodszych będzie oczywiście uproszczony i dostosowany do ich percepcji. W klasach IV-VIII szkoły podstawowej oraz w szkołach ponadpodstawowych nauka udzielania pierwszej pomocy zostanie włączona do godzin wychowawczych. To oznacza, że każda klasa będzie miała okazję, aby pod okiem nauczyciela lub zaproszonego specjalisty, zdobyć praktyczne umiejętności z zakresu pierwszej pomocy.

Szkoły będą miały możliwość zapraszania do prowadzenia zajęć specjalistów z danej dziedziny, wolontariuszy oraz przedstawicieli stowarzyszeń i organizacji zajmujących się pierwszą pomocą. To z pewnością uatrakcyjni lekcje i pozwoli uczniom na zdobycie wiedzy od praktyków.

Koniec „Historii i teraźniejszości”, początek „Edukacji obywatelskiej”

Jedną z najbardziej dyskutowanych zmian jest wycofanie przedmiotu „Historia i teraźniejszość” (HiT) ze szkół ponadpodstawowych. Uczniowie rozpoczynający naukę w klasie I liceum ogólnokształcącego, technikum czy branżowej szkoły I stopnia od września 2024 roku nie będą już mieli tego przedmiotu w planie zajęć. HiT będzie nauczany jedynie do czasu zakończenia cyklu kształcenia przez uczniów klas II liceów i klas II/III techników, którzy rozpoczęli jego naukę w poprzednich latach.

Od września 2025 roku HiT zostanie zastąpiony nowym przedmiotem – „edukacja obywatelska”. Decyzja o wprowadzeniu edukacji obywatelskiej ma na celu wzmocnienie kształcenia postaw obywatelskich i patriotycznych wśród młodzieży, a także lepsze przygotowanie uczniów do aktywnego udziału w życiu społecznym i demokratycznym. Ministerstwo Edukacji podkreśla, że szkoła jest miejscem, gdzie powinny być kształtowane postawy obywatelskie i patriotyczne, a uczniowie powinni uczyć się o mechanizmach demokracji.

Edukacja obywatelska będzie obowiązywać w drugich klasach szkół ponadpodstawowych. Zmiana ta jest odpowiedzią na zgłaszane wcześniej uwagi dotyczące przedmiotu HiT i ma na celu wprowadzenie bardziej zrównoważonego i kompleksowego podejścia do edukacji obywatelskiej.

E-legitymacje w szkołach i przedszkolach

Kolejną nowością, tym razem w sferze organizacyjnej, jest wprowadzenie obowiązkowych e-legitymacji. Do tej pory szkoły miały możliwość wydawania plastikowych e-legitymacji, ale nie było to obligatoryjne. Od 12 lipca 2024 roku jest to już wymóg prawny, co oznacza, że każda szkoła musi wydawać e-legitymacje w nowej formie.

Nowe e-legitymacje będą wydawane bezpłatnie wszystkim uczniom klas pierwszych szkół podstawowych i ponadpodstawowych oraz klas siódmych szkół podstawowych. Dotyczy to również 6-latków z niepełnosprawnościami uczęszczających do przedszkoli. E-legitymacje otrzymają także uczniowie, którzy zgłoszą zagubienie lub zniszczenie dotychczasowego dokumentu, jednak w tym przypadku wydanie duplikatu będzie płatne. W pozostałych przypadkach, papierowe legitymacje nadal będą ważne.

E-legitymacja ma formę plastikowej karty o wymiarach dowodu osobistego. Zawiera te same dane, co tradycyjna legitymacja papierowa, z tym że informacje są trwale nadrukowane. Zamiast pieczątek, na e-legitymacjach będą naklejane hologramy przedłużające ważność dokumentu o kolejny rok szkolny. To rozwiązanie ma być bardziej trwałe i praktyczne niż tradycyjne legitymacje papierowe.

Odchudzona podstawa programowa

W roku szkolnym 2024/2025 wchodzi w życie również zmiana podstawy programowej, która ma na celu odciążenie uczniów i nauczycieli. Podstawa programowa została ograniczona o około 20% w zakresie treści nauczania – wymagań szczegółowych. Ma to dać więcej czasu na spokojniejszą i bardziej dogłębną realizację programu nauczania.

Zrezygnowano głównie z treści uznanych za nadmiarowe na danym etapie edukacyjnym, trudne do zrealizowania w praktyce szkolnej lub o charakterze encyklopedycznym. Większy nacisk położono na rozwijanie umiejętności praktycznych, a także na wykorzystanie w procesie nauczania cyfrowych narzędzi i zasobów edukacyjnych dostępnych w Internecie. Zmiany dotyczą wielu przedmiotów w szkole podstawowej i ponadpodstawowej, m.in. języka polskiego, języków obcych, historii, wiedzy o społeczeństwie, matematyki, przedmiotów przyrodniczych i informatyki.

Nowa lista lektur obowiązkowych

Wraz z odchudzeniem podstawy programowej zmieniła się również lista lektur obowiązkowych i uzupełniających dla szkół podstawowych i ponadpodstawowych. Ministerstwo Edukacji Narodowej opublikowało nowe listy lektur, które są dostępne online. Zmiany w lekturach mają być dostosowane do zredukowanej podstawy programowej i uwzględniać aktualne potrzeby edukacyjne uczniów.

Edukacja zdrowotna od września 2025 roku

Choć w roku szkolnym 2024/2025 jeszcze nie wejdzie w życie, warto wspomnieć o planowanej na wrzesień 2025 roku wprowadzeniu nowego przedmiotu – „edukacja zdrowotna”. Ma on zastąpić dotychczasowe „wychowanie do życia w rodzinie” i podejść do tematu zdrowia w sposób bardziej kompleksowy.

Edukacja zdrowotna ma obejmować zagadnienia zdrowia psychicznego, fizycznego, zdrowego odżywiania, profilaktyki, problemów uzależnień oraz edukacji seksualnej. Przedmiot ten jest przewidziany dla uczniów klas IV-VIII szkół podstawowych oraz klas I-III szkół ponadpodstawowych. Wprowadzenie edukacji zdrowotnej ma na celu lepsze przygotowanie młodzieży do dbania o swoje zdrowie i zdrowy styl życia.

Czy historia znika ze szkół?

W kontekście zmian w programach nauczania, naturalnie pojawia się pytanie: czy historia znika ze szkół? Odpowiedź brzmi: nie, historia nie znika ze szkół. Zmiany dotyczą przede wszystkim przedmiotu „Historia i teraźniejszość”, który był stosunkowo nowym przedmiotem, wprowadzonym w roku szkolnym 2022/2023. HiT miał być poszerzoną wersją historii najnowszej, obejmującą okres do 2015 roku. Jednak, jak już wspomniano, przedmiot ten zostanie wycofany i zastąpiony „edukacją obywatelską”.

Nauka historii jako odrębnego przedmiotu nadal pozostaje w planach nauczania, zarówno w szkole podstawowej, jak i ponadpodstawowej. Podstawa programowa historii również została odchudzona, ale sam przedmiot nie jest likwidowany. Zatem, choć „Historia i teraźniejszość” znika, historia jako dziedzina wiedzy i przedmiot szkolny nadal będzie ważnym elementem edukacji.

Podsumowanie

Rok szkolny 2024/2025 przynosi szereg istotnych zmian w polskim systemie edukacji. Od modyfikacji w ocenianiu i programach nauczania, po nowe przedmioty i rozwiązania organizacyjne. Zmiany te mają na celu, między innymi, odciążenie uczniów i nauczycieli, wzmocnienie edukacji obywatelskiej i prozdrowotnej, a także wprowadzenie nowoczesnych rozwiązań, takich jak e-legitymacje. Warto śledzić dalsze informacje i przygotować się na nowy rok szkolny pełen nowości.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Zmiany w szkołach 2024/2025: Koniec HiT i więcej nowości, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.