25/12/2017
Wiele osób zastanawia się, kiedy w Polsce wprowadzono egzamin gimnazjalny i czy jest on odpowiednikiem brytyjskiego GCSE. Artykuł, który przeczytasz, nie odpowie bezpośrednio na pytanie o datę wprowadzenia egzaminu gimnazjalnego w Polsce, ponieważ skupia się na egzaminie GCSE z języka polskiego w kontekście brytyjskiego systemu edukacji. Jednakże, analiza informacji zawartych w tekście pozwoli zrozumieć specyfikę egzaminu GCSE z języka polskiego i jego znaczenie dla polskiej młodzieży w Wielkiej Brytanii. Choć egzamin gimnazjalny w Polsce i GCSE w Wielkiej Brytanii są egzaminami na różnym poziomie edukacyjnym i w różnych systemach, warto przyjrzeć się bliżej GCSE z języka polskiego, aby zrozumieć, jak język polski jest oceniany i certyfikowany poza granicami Polski.

- Egzamin GCSE z Języka Polskiego: Kluczowe Informacje
- Struktura Egzaminu GCSE z Języka Polskiego
- Cele Oceniania i Kręgi Tematyczne
- Arkusz 1: Słuchanie
- Arkusz 2: Mówienie
- Arkusz 3: Czytanie
- Arkusz 4: Pisanie
- Popularność i Wyniki Egzaminu GCSE z Języka Polskiego
- Przyszłość Egzaminu GCSE z Języka Polskiego
Egzamin GCSE z Języka Polskiego: Kluczowe Informacje
Egzamin GCSE (General Certificate of Secondary Education) z języka polskiego w Wielkiej Brytanii jest przeznaczony dla młodzieży, która zazwyczaj w klasie 11, czyli w wieku 14-16 lat, podchodzi do egzaminów z różnych przedmiotów. W kontekście języków obcych, GCSE z języka polskiego jest szczególnie istotny dla uczniów polskiego pochodzenia, którzy chcą formalnie potwierdzić swoje umiejętności językowe. Warto podkreślić, że GCSE z języka polskiego nie jest odpowiednikiem egzaminu gimnazjalnego w Polsce, który był egzaminem kończącym gimnazjum w polskim systemie edukacji. GCSE jest egzaminem na poziomie średnim w systemie brytyjskim.
Struktura Egzaminu GCSE z Języka Polskiego
Egzamin GCSE z języka polskiego, zgodnie z nową podstawą programową wprowadzoną we wrześniu 2017 roku, składa się z czterech arkuszy egzaminacyjnych, które sprawdzają różne umiejętności językowe:
- Słuchanie
- Mówienie
- Czytanie
- Pisanie
Egzamin można zdawać na dwóch poziomach trudności: poziomie podstawowym (foundation tier) i poziomie rozszerzonym (higher tier). Wyniki egzaminów prezentowane są na dziewięciostopniowej skali ocen 1-9, gdzie 9 jest oceną najwyższą, a 1 najniższą. Ocena U oznacza brak klasyfikacji. Na poziomie podstawowym najwyższą oceną, jaką można uzyskać, jest 5.
Tabela 1. Proponowane Objaśnienie Skali Ocen na Poziomie GCSE
| PROPONOWANE OBJAŚNIENIE SKALI OCEN NA POZIOMIE GCSE | SKALA OCEN | THE GRADING SCALE |
|---|---|---|
| 9 (Celujący) | 9 | (Outstanding Performance) |
| 8 (Bardzo Dobry Plus) | 8 | |
| 7 (Bardzo Dobry) | 7 | |
| 6 (Dobry Plus) | 6 | |
| 5 (Dobry) | 5 | (Strong Pass) |
| 4 (Dostateczny) | 4 | (Standard Pass) |
| 3,2 (Wymaga Poprawy) | 3, 2 | |
| 1 (Niedostateczny) | 1 | (Unsatisfactory) |
| U (Nieklasyfikowany) | U | (No Award) |
Cele Oceniania i Kręgi Tematyczne
Egzamin GCSE z języka polskiego ocenia cztery główne umiejętności, określane jako cele oceniania (Assessment Objectives, AOs):
- A01 Słuchanie – rozumienie i reakcja na język mówiony (25%)
- A02 Mówienie – skuteczna komunikacja ustna i interakcja (25%)
- A03 Czytanie – rozumienie i reakcja na język pisany (25%)
- A04 Pisanie – komunikacja pisemna (25%)
Tabela 2. Objaśnienie Celów Oceniania
| OBJAŚNIENIE CELÓW OCENIANIA / OCZEKIWANYCH UMIEJĘTNOŚCI | Cele oceniania | Umiejętności | Waga (w proc.) |
|---|---|---|---|
| A01 | Słuchanie – rozumienie i reakcja na różne rodzaje języka mówionego | 25 | |
| A02 | Mówienie – skuteczna komunikacja i interakcja ustna | 25 | |
| A03 | Czytanie – rozumienie i reakcja na różne rodzaje języka pisanego | 25 | |
| A04 | Pisanie – komunikowanie się pisemne | 25 |
Treści nauczania na egzaminie GCSE z języka polskiego obejmują trzy główne kręgi tematyczne:
- Tożsamość i kultura
- Lokalne, krajowe, międzynarodowe oraz światowe obszary zainteresowań
- Edukacja i zatrudnienie obecnie i w przyszłości
Arkusz 1: Słuchanie
Arkusz 1 sprawdza słuchanie ze zrozumieniem. Zawiera nagrania w języku polskim, zarówno krótsze, jak i dłuższe wypowiedzi. Zadania w sekcji A sprawdzają zrozumienie tekstu mówionego poprzez pytania w języku angielskim lub odpowiedzi niewerbalne. Sekcja B sprawdza zrozumienie poprzez pytania i odpowiedzi w języku polskim lub odpowiedzi niewerbalne. Punktacja wynosi 50 punktów na poziomie rozszerzonym i 40 na podstawowym.
Arkusz 2: Mówienie
Egzamin ustny jest pierwszym komponentem egzaminacyjnym. Składa się z trzech części:
- Rozmowa sterowana (role-play)
- Opis obrazka (photo card)
- Rozmowa ogólna (general conversation)
Format egzaminu jest podobny dla obu poziomów, ale różni się poziom trudności materiałów i pytań. Egzamin ustny jest nagrywany i oceniany przez komisję egzaminacyjną.
Tabela 3. Format Egzaminu Ustnego z Języka Polskiego na Poziomie GCSE
| Poziom podstawowy | Poziom rozszerzony | |
|---|---|---|
| Czas na przygotowanie | 12 minut | 12 minut |
| Rozmowa sterowana | 2 minuty 15 pkt | 2 minuty 15 pkt |
| Opis obrazka | 2 minuty 15 pkt | 3 minuty 15 pkt |
| Rozmowa ogólna | 3–5 minut 30 pkt | 5–7 minut 30 pkt |
| Czas trwania egzaminu | 7–9 minut + czas na przygotowanie RAZEM | 10–12 minut + czas na przygotowanie RAZEM |
| RAZEM | 60 pkt | 60 pkt |
Tabela 4. Przykładowy Sposób Przyporządkowywania Pytań Egzaminacyjnych
| Kolejność | Rozmowa sterowana | Krąg tematyczny wybrany przez zdającego | Karta do opisu obrazka | Drugi krąg tematyczny do rozmowy ogólnej |
|---|---|---|---|---|
| 1 | 12 | Krąg nr 1 | K (Krąg nr 3) | Krąg nr 2 |
| 2 | Krąg nr 2 | G (Krąg nr 1) | Krąg nr 3 | |
| 3 | Krąg nr 3 | I (Krąg nr 2) | Krąg nr 1 |
Tabela 5. Przykładowy Tekst Rozmowy Sterowanej
Instructions to candidates
Your teacher will play the part of your Polish friend and will speak first. You should address your friend as ty. When you see this -!- you will have to respond to something you have not prepared. When you see this -?- you will have to ask a question.

————————————————————————————————————
Rozmawiasz o swojej wymarzonej pracy z kolegą/koleżanką z Polski.
- Wymarzona praca – jaka i dlaczego.
- Dogodne warunki pracy – dwa szczegóły.
- Pieniądze – opinia i dlaczego.
- ? Plany zawodowe kolegi/koleżanki.
- !
Tabela 6. Rozłożenie Punktów za Egzamin z Mówienia
| Komunikacja | Wiedza i zastosowanie języka | Zakres i poprawność językowa | Wymowa i intonacja | Spontaniczność i płynność wypowiedzi | RAZEM | ||
|---|---|---|---|---|---|---|---|
| Rozmowa sterowana | 10 | 5 | 15 | ||||
| Opis obrazka | 15 | 15 | |||||
| Rozmowa ogólna | 10 | 10 | 5 | 5 | 30 | ||
| RAZEM | 35 | 5 | 10 | 5 | 5 | 60 |
Arkusz 3: Czytanie
Arkusz 3 sprawdza czytanie ze zrozumieniem. Zawiera krótsze i dłuższe formy wypowiedzi pisemnej. Sekcja A sprawdza zrozumienie poprzez pytania w języku angielskim i odpowiedzi w języku angielskim lub niewerbalne. Sekcja B sprawdza zrozumienie poprzez pytania i odpowiedzi w języku polskim lub odpowiedzi niewerbalne. Sekcja C sprawdza umiejętność mediacji, czyli tłumaczenia tekstu z języka polskiego na angielski. Na obu poziomach można uzyskać po 60 punktów.
Arkusz 4: Pisanie
Arkusz 4 sprawdza umiejętność pisania w języku polskim. Na poziomie podstawowym składa się z czterech zadań: opis obrazka, krótka forma wypowiedzi (blog, list), tłumaczenie zdań z angielskiego na polski oraz dłuższa wypowiedź pisemna (e-mail). Na poziomie rozszerzonym są trzy zadania: dłuższa wypowiedź pisemna (e-mail), wypracowanie na jeden z tematów oraz tłumaczenie tekstu z angielskiego na polski. Punktacja różni się w zależności od poziomu i rodzaju zadania.
Popularność i Wyniki Egzaminu GCSE z Języka Polskiego
Egzamin GCSE z języka polskiego cieszył się rekordową popularnością w 2019 roku, kiedy to przystąpiło do niego 5775 uczniów. Jednak pandemia COVID-19 spowodowała spadek liczby zdających w kolejnych latach. Mimo to, uczniowie osiągają bardzo dobre wyniki na egzaminie. W sesji jesiennej 2020 roku ponad połowa zdających otrzymała najwyższą ocenę 9, a w sesjach letnich 2020 i 2021 roku większość zdających uzyskała oceny 7 lub wyższe. Te wysokie wyniki świadczą o determinacji i umiejętnościach młodych ludzi, którzy chcą pielęgnować swój język odziedziczony i zdobyć formalne kwalifikacje.
Przyszłość Egzaminu GCSE z Języka Polskiego
Przyszłość egzaminu GCSE z języka polskiego w kontekście zmian politycznych, takich jak Brexit, jest trudna do przewidzenia. Jednak determinacja uczniów i wysokie wyniki egzaminacyjne dają nadzieję na utrzymanie silnej pozycji języka polskiego wśród języków mniejszościowych w Wielkiej Brytanii. Egzamin GCSE z języka polskiego pozostaje ważnym narzędziem certyfikacji umiejętności językowych dla młodych Polaków, umożliwiając im formalne potwierdzenie znajomości języka i otwierając drzwi do dalszej edukacji i możliwości zawodowych.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Egzamin GCSE z Języka Polskiego w Wielkiej Brytanii, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.
