Akka: Klejnot Starożytności i Światowe Dziedzictwo UNESCO

Akka, perła położona nad brzegiem Morza Śródziemnego, to miasto o bogatej i burzliwej historii, sięgającej epoki brązu. Jej strategiczne położenie uczyniło ją kluczowym portem i obiektem pożądania dla wielu imperiów. Dziś, Akka zachwyca jako mozaika kultur i epok, wpisana na listę światowego dziedzictwa UNESCO, oferując niezapomniane podróż w czasie.

Co to jest Akka?

Akka to starożytne miasto portowe, którego historia rozciąga się na tysiąclecia. Była świadkiem narodzin i upadków cywilizacji, od Kanaanitów i Fenicjan, przez Rzymian i Krzyżowców, aż po Osmanów. Swój szczytowy okres rozwoju przeżywała w średniowieczu, jako stolica Królestwa Jerozolimskiego. Mimo upływu wieków, Akka zachowała swój unikalny charakter i dziedzictwo, przyciągając turystów z całego świata.

Środowisko Naturalne Akki

Położenie i Ukształtowanie Terenu

Akka rozpościera się na nadmorskiej równinie, w północnej części Izraela. Charakteryzuje ją płaski teren, wznoszący się jedynie na wschodzie wzgórzem Tell Akka (100 m n.p.m.). Stare Miasto Akki malowniczo położone jest na niewielkim półwyspie, o wymiarach około 400 na 400 metrów. Wschodnia granica miasta styka się ze wzgórzami Zachodniej Galilei, dodając uroku krajobrazowi.

Klimat

Akka cieszy się klimatem śródziemnomorskim, typowym dla tego regionu. Lata są gorące i wilgotne, a zimy chłodne i deszczowe. Wiosna, klimatycznie rozpoczynająca się w marcu, płynnie przechodzi w lato w drugiej połowie maja. Średnia temperatura latem wynosi przyjemne 26°C, natomiast zimą spada do około 12°C. Opady śniegu są rzadkością, ale temperatura może sporadycznie spaść do 6°C. Najwięcej opadów deszczu przypada na okres od października do kwietnia. Roczna suma opadów atmosferycznych wynosi średnio 524 mm.

Wody

Region Akki jest bogaty w strumienie spływające ze wschodnich wzgórz. Na wschód od miasta przepływa strumień Akka, a w jego pobliżu znajduje się zbiornik wodny Szamerat. Północną granicę miasta wyznacza strumień Jasaf, zasilany przez strumienie Jicchar i Zoch. Południową granicę miasta opływa rzeka Naaman, której wody wykorzystywane są w licznych stawach hodowlanych ryb.

Demografia

Według danych z 2011 roku, Akka liczyła blisko 46,5 tysiąca mieszkańców. Struktura demograficzna jest zróżnicowana: 64,9% stanowili Żydzi, 26,7% Arabowie muzułmanie, 2,9% Arabowie chrześcijanie, 0,2% Druzowie i 5,3% inne narodowości. Większość ludności arabskiej zamieszkuje Stare Miasto, otoczone nowymi osiedlami żydowskimi. Akka zajmuje 29. miejsce wśród miast Izraela pod względem liczby ludności. W 2011 roku wskaźnik wzrostu populacji wyniósł 0,2%. Średnie miesięczne wynagrodzenie w 2009 roku wynosiło 5269 ILS (średnia krajowa 7070 ILS). Stopa bezrobocia w 2010 roku przekraczała 10% (średnia krajowa 6%), wzrosła w porównaniu do 2009 roku o jeden procent (w styczniu 2009 roku 8,6%). Akka przez lata borykała się z problemem endemicznego bezrobocia, szczególnie wśród ludności arabskiej. Przyczynami tego zjawiska były m.in. brak możliwości zatrudnienia w mieście, niedostateczne wykształcenie zawodowe oraz utrata tradycyjnych źródeł utrzymania.

Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Historia Akki

Starożytność

Pierwotna lokalizacja Akki, od czasów starożytnych do okresu hellenistycznego, znajdowała się na wzgórzu Tell Akka, oddalonym o 2 km od brzegu morza. Badania archeologiczne ujawniły tam pozostałości osady kananejskiej z III tysiąclecia p.n.e. Około 3000 p.n.e. osada została opuszczona, by ponownie ożyć w epoce brązu (2000-1500 p.n.e.). Nowa osada szybko przekształciła się w ufortyfikowane miasto z murami obronnymi. W XIV i XIII wieku p.n.e. Akka przeżywała okres największego rozwoju. Tutejszy port utrzymywał kontakty handlowe z Cyprem i miastami Morza Egejskiego. Mieszkańcy zajmowali się handlem, rolnictwem, obróbką metali i produkcją purpury. Pierwsze pisemne wzmianki o Akko pochodzą z tego okresu, wymieniając ją na liście miast zdobytych przez faraona Tutmozisa III i w listach z Amarny. W II połowie XIII wieku p.n.e. do Kanaanu wkroczyli Izraelici, jednak Akka nie została wówczas zdobyta, choć przyznano ją pokoleniu Asera. W 725 roku p.n.e. Akka dołączyła do buntu Sydonu i Tyru przeciwko Asyrii. W 701 roku p.n.e. król asyryjski Sennacheryb zniszczył Akkę, ale miasto szybko odbudowano, przenosząc je bliżej morza, w obecne miejsce. W 586 roku p.n.e. Akka znalazła się pod panowaniem Babilonii.

W 332 roku p.n.e. Akka została zdobyta przez Aleksandra Macedońskiego i znalazła się w strefie wpływów kultury greckiej. Nazwę miasta zmieniono na Antiochia Ptolemais, a następnie Ptolemais. Stała się helleńską kolonią wojskową i ważnym portem Celesyrii. Po śmierci Aleksandra Wielkiego, Akka znalazła się pod panowaniem Ptolemeuszy, a w 198 roku p.n.e. przeszła w ręce Seleucydów. W 165 roku p.n.e.Szymon Machabeusz bezskutecznie próbował zdobyć Ptolemais. Około 153 roku p.n.e. miasto otworzyło bramy dla Aleksandra Balasa. W 64 roku p.n.e. Syrię zajęli Rzymianie, a Ptolemais stało się częścią prowincji Syria. W czasach Nowego Testamentu, Apostoł Paweł spędził w Ptolemais jeden dzień. Po wybuchu wojny żydowskiej w 66 roku, w Ptolemais doszło do masakry Żydów. W 395 roku Ptolemais znalazło się w Cesarstwie Bizantyńskim.

Okres Arabski

W 638 roku Akka przeszła pod panowanie Arabów i wrócono do starożytnej nazwy miasta. W latach 638–661 należała do Kalifatu Raszidun i była główną stocznią i bazą arabskiej floty. W latach 661–750 Akka należała do Kalifatu Ummajjadów. W tym okresie baza morska została przeniesiona do Tyru, co zapoczątkowało upadek miasta. W 868 roku wraz z dojściem do władzy Tulunidów, Akka odżyła. Ahmad Ibn Tulun zbudował nowy port. W latach 978–1079 Akka należała do Kalifatu Fatymidów. W XI wieku miasto ucierpiało w wyniku wojen arabskich i trzęsienia ziemi w 1033 roku. W latach 1079–1099 Akka przechodziła z rąk do rąk między Seldżukami a Fatymidami.

Okres Krzyżowców

W 1104 roku Akkę zdobyli Krzyżowcy. Król Baldwin I nadał Genui tereny wokół portu, co umożliwiło jego rozbudowę. Akka stała się najważniejszym portem Królestwa Jerozolimskiego. Miasto rozbudowano i otoczono murami obronnymi. W 1187 roku Akkę zdobyli Muzułmanie pod wodzą Saladyna. W 1189 roku rozpoczęło się oblężenie Akki przez III wyprawę krzyżową. Miasto zostało odbite w 1191 roku. Akka stała się stolicą Królestwa Jerozolimskiego. W XIII wieku liczyła 60 tys. mieszkańców. W 1291 roku Akkę zdobyli Mamelucy, a sułtan Al-Aszraf Chalila rozkazał zrównać miasto z ziemią. Powstała niewielka osada handlowa.

Okres Nowożytny

W 1517 roku Akka przeszła pod panowanie Imperium Osmańskiego. Miasto popadło w ruinę. W XVIII wieku szejk Dhaher al-Omar zbuntował się przeciwko Osmanom i ufortyfikował Akkę, która stała się jego głównym miastem. Akka ożywiła się gospodarczo. W 1775 roku następcą został Jezzar Pasza, który wybudował mury miejskie, budynki publiczne, wodociąg i Meczet Ahmeda al-Jazzara. W 1799 rokuNapoleon Bonaparte oblegał Akkę, ale nie zdołał jej zdobyć dzięki pomocy brytyjskiej marynarki.

Okres Najnowszy

W XIX wieku Akka była sandżakiem osmańskim. W 1831 rokuIbrahim Pasza zdobył Akkę i uczynił ją stolicą prowincji Palestyny i Syrii. W 1840 roku Akka została zbombardowana przez eskadrę brytyjską, francuską i austriacką, co zmusiło Egipcjan do wycofania się. Akka powróciła pod panowanie tureckie, ale utraciła znaczenie. W cytadeli Akki więziono Bahá’u’lláha, założyciela wiary Baha’i. W 1917 roku Akkę zajęli Brytyjczycy. W Brytyjskim Mandacie Palestyny Akka rozbudowała się, ale jej rozwój zahamował port w Hajfie. W cytadeli Akki Brytyjczycy utworzyli ciężkie więzienie. W 1947 roku bojownicy Irgunu przeprowadzili atak na cytadelę, umożliwiając ucieczkę więźniom. W 1948 roku, podczas wojny izraelsko-arabskiej, Akka została zajęta przez Haganę, a większość arabskich mieszkańców uciekła.

Polityka i Administracja

Akka jest stolicą administracyjną Poddystryktu Akka. Urząd miejski mieści się przy ulicy Hertsel. Obecnym burmistrzem miasta jest Szymon Lankri. W Akce znajdują się sądy: miejski, muzułmański szariatu i druzyjski. W 1988 roku utworzono Stowarzyszenie Rozwoju Społeczności Akki (ACDA), działające na rzecz współpracy między społecznościami Akki.

Gospodarka Akki

Przez wiele lat Akka borykała się z problemem bezrobocia. Przyczyną były zamknięcia fabryk, automatyzacja produkcji, upadek rybołówstwa, utrata pozycji handlowej na rzecz Hajfy i słaba baza turystyczna. W 2006 roku rząd Izraela ustanowił Akkę celem działań rozwojowych. Powstała strefa przemysłowa South Akko Industrial Park, w której ulokowały się firmy high-tech. Ważnymi firmami w Akce są Tambour LTD. (farby), Electrochemical Industries (EIL) (PCW, soda kaustyczna, chlor), Modcon Systems Ltd. (systemy kontroli procesów technologicznych) i Merhav Ceramic and Building Materials Ltd. (materiały budowlane). Turystyka odgrywa coraz większą rolę w gospodarce miasta.

Turystyka w Akce

Turystyka jest ważną gałęzią gospodarki Akki. Stare Miasto Akki z zabytkami przyciąga turystów. W obrębie Starego Miasta wytyczono szlaki turystyczne: żydowski, murów i wojen, przez Akkę, Napoleona, khanów i pałaców, krzyżowców i osmanów. Można odbyć rejs statkiem wokół murów Starego Miasta. Biuro informacji turystycznej znajduje się na Starym Mieście. W Akce znajdują się schroniska i hotele, w tym luksusowe hotele w starych rezydencjach na Starym Mieście oraz nowoczesne hotele poza murami miasta. W planach jest budowa sztucznej plaży i nadmorskiej promenady z hotelami, obiektami handlowymi i przystanią jachtową.

Źródło danych: Central Bureau of Statistics.

Edukacja i Nauka, Kultura, Media, Religia, Sport i Rekreacja, Infrastruktura, Transport, Ludzie związani z Akką

W Akce działa rozgłośnia radiowa Radio Akko. Miasto ma bogate dziedzictwo kulturowe i religijne. Znajdują się tu obiekty związane z bahaizmem. Akka oferuje możliwości sportu i rekreacji. Infrastruktura miasta jest rozwijana. Transport w Akce obejmuje kolej, autobusy i drogi. Z Akką związanych jest wiele znanych osób, w tym honorowi obywatele Michael Strauss i Isaac Zuchman.

Często Zadawane Pytania o Akkę

Gdzie leży Akka?

Akka położona jest w północnej części Izraela, nad brzegiem Morza Śródziemnego.

Dlaczego Akka jest ważna?

Akka ma bogatą historię jako starożytne miasto portowe o strategicznym położeniu. Była ważnym ośrodkiem handlowym i militarnym przez tysiąclecia, a jej zabytki są wpisane na listę UNESCO.

Co warto zobaczyć w Akce?

Do głównych atrakcji Akki należą Stare Miasto, mury obronne, cytadela, Meczet Ahmeda al-Jazzara, podziemne miasto krzyżowców i port.

Jak dostać się do Akki?

Do Akki można dojechać pociągiem lub autobusem z większych miast Izraela, takich jak Hajfa i Tel Awiw.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Akka: Klejnot Starożytności i Światowe Dziedzictwo UNESCO, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.