14/09/2018
Często spotykamy się z terminami "język migowy" i "migany" w kontekście komunikacji osób niesłyszących. Choć na pierwszy rzut oka mogą wydawać się synonimami, w rzeczywistości opisują różne aspekty i poziomy komunikacji manualnej. Zrozumienie różnic między nimi jest kluczowe dla właściwego postrzegania i doceniania bogactwa komunikacji osób niesłyszących.
Język migowy: Pełnoprawny system językowy
Język migowy to naturalny, wizualno-przestrzenny system językowy, używany przez społeczności Głuchych na całym świecie. Nie jest on uniwersalny – każdy kraj, a nawet region, może mieć swój własny język migowy, tak jak w przypadku języków fonicznych. Polski Język Migowy (PJM) jest jednym z przykładów języka migowego, posiadającym swoją unikalną gramatykę, leksykon i strukturę.
Kluczowe cechy języka migowego:
- Naturalny język: Język migowy rozwija się naturalnie w społecznościach Głuchych, przekazywany z pokolenia na pokolenie. Nie jest sztucznie stworzony ani oparty na języku fonicznym.
- Własna gramatyka: Posiada unikalną gramatykę, która różni się od gramatyki języków fonicznych. Wykorzystuje przestrzeń, mimikę, ruchy ciała i konfiguracje rąk do przekazywania znaczeń gramatycznych i leksykalnych.
- Bogaty leksykon: Język migowy dysponuje bogatym słownictwem, umożliwiającym wyrażanie szerokiego spektrum myśli, emocji i pojęć. Znaki migowe reprezentują słowa, frazy, a nawet całe zdania.
- Społeczność Głuchych: Język migowy jest podstawowym narzędziem komunikacji i budowania tożsamości w społeczności Głuchych. Jest nośnikiem kultury, historii i tradycji Głuchych.
- Kompleksowy system: Jest to pełnoprawny system językowy, zdolny do wyrażania abstrakcyjnych pojęć, prowadzenia złożonych dyskusji i tworzenia literatury migowej.
Migany: Komunikacja wspomagana znakami
Termin "migany" jest znacznie szerszy i odnosi się do różnych form komunikacji manualnej, które niekoniecznie stanowią pełnoprawny język migowy. Miganie może być rozumiane jako:
- Komunikacja wspomagana znakami: Wykorzystanie znaków migowych w celu wspomagania komunikacji w języku fonicznym. Często stosowane w edukacji dzieci słyszących lub słabosłyszących, a także w komunikacji z osobami z trudnościami w komunikacji werbalnej.
- Uproszczona forma komunikacji manualnej: Miganie może być mniej formalne, oparte na intuicyjnych gestach i znakach, niekoniecznie zgodne z gramatyką języka migowego.
- Ręczne kodowanie języka fonicznego: W niektórych kontekstach "migany" może odnosić się do systemów ręcznie kodujących język foniczny, takich jak System Językowo-Migowy (SJM) w Polsce. SJM nie jest językiem migowym, lecz sztucznym systemem, który próbuje odwzorować gramatykę i strukturę języka polskiego za pomocą znaków migowych.
Ważne jest, aby podkreślić, że miganie w kontekście komunikacji wspomaganej znakami nie jest językiem migowym. Jest to raczej narzędzie wspomagające, które wykorzystuje znaki migowe, ale nie operuje pełną gramatyką i strukturą języka migowego. Często miganie w tym sensie jest liniowe, czyli znaki migowe są używane w kolejności odpowiadającej kolejności słów w języku fonicznym, co jest sprzeczne z przestrzenną i symultaniczną naturą języka migowego.
Kluczowe różnice w tabeli
| Cecha | Język Migowy (np. PJM) | Migany (Komunikacja manualna) |
|---|---|---|
| Charakter | Naturalny, pełnoprawny system językowy | Komunikacja wspomagana znakami, uproszczona forma komunikacji manualnej, ręczne kodowanie języka fonicznego |
| Gramatyka | Własna, unikalna gramatyka wizualno-przestrzenna | Często oparta na gramatyce języka fonicznego lub intuicyjna, brak formalnej gramatyki języka migowego |
| Leksykon | Bogaty, rozbudowany leksykon | Może być ograniczony, skupiony na podstawowych znakach lub znakach wspomagających język foniczny |
| Społeczność użytkowników | Społeczność Głuchych, język kultury i tożsamości | Szerokie spektrum użytkowników: osoby słyszące, słabosłyszące, osoby z trudnościami w komunikacji, dzieci w edukacji |
| Cel | Pełna komunikacja, ekspresja, przekazywanie wiedzy, kultury | Wspomaganie komunikacji, ułatwienie porozumienia, edukacja |
| Struktura | Przestrzenna, symultaniczna, wizualna | Często linearna, sekwencyjna, oparta na języku fonicznym |
Przykłady i zastosowania
- Język migowy (PJM): Używany przez Głuchych Polaków w codziennej komunikacji, edukacji w szkołach dla Głuchych, w kulturze Głuchych, w tłumaczeniach na język migowy podczas wydarzeń publicznych.
- Migany (Komunikacja wspomagana znakami): Stosowany w przedszkolach i szkołach integracyjnych jako wsparcie dla dzieci słabosłyszących, w komunikacji z osobami z autyzmem, w terapii logopedycznej, w programach edukacyjnych dla niemowląt ("Baby Signs").
- Migany (SJM): System Językowo-Migowy bywa używany w edukacji, ale jest krytykowany przez społeczność Głuchych za brak naturalności i odrywanie od kultury języka migowego.
Częste nieporozumienia
Częstym nieporozumieniem jest mylenie języka migowego z miganiem wspomaganym. Ważne jest, aby zrozumieć, że język migowy to język z własną gramatyką i strukturą, podczas gdy miganie wspomagane jest narzędziem, które korzysta z znaków migowych, ale niekoniecznie operuje w ramach języka migowego.
Innym błędem jest traktowanie "miganego" jako mniej wartościowej formy komunikacji. Każda forma komunikacji manualnej ma swoje miejsce i zastosowanie. Miganie wspomagane może być bardzo pomocne w wielu sytuacjach, ale nie zastępuje języka migowego jako naturalnego języka społeczności Głuchych.
Podsumowanie
Podsumowując, język migowy i migany to nie to samo. Język migowy to pełnoprawny język naturalny, z bogatą gramatyką i leksykonem, używany przez społeczność Głuchych. Miganie jest terminem szerszym, obejmującym różne formy komunikacji manualnej, które mogą wspomagać język foniczny, upraszczać komunikację lub ręcznie kodować język foniczny. Rozumienie tych różnic jest kluczowe dla szacunku i właściwego podejścia do komunikacji osób niesłyszących i osób z trudnościami w komunikacji. Pamiętajmy o bogactwie i różnorodności form komunikacji manualnej i doceniajmy wartość każdej z nich w odpowiednim kontekście.
Najczęściej zadawane pytania (FAQ)
- Czy język migowy jest uniwersalny?
Nie, język migowy nie jest uniwersalny. Istnieją różne języki migowe na świecie, tak jak języki foniczne. Polski Język Migowy (PJM) jest unikalny dla Polski. - Czy miganie wspomagane to to samo co język migowy?
Nie, miganie wspomagane wykorzystuje znaki migowe, ale nie jest językiem migowym. Nie posiada pełnej gramatyki i struktury języka migowego. Jest to raczej narzędzie wspomagające komunikację w języku fonicznym. - Czy System Językowo-Migowy (SJM) to język migowy?
Nie, SJM to ręczne kodowanie języka polskiego, a nie naturalny język migowy. Jest sztucznie stworzony i próbuje odwzorować strukturę języka polskiego za pomocą znaków migowych. Jest krytykowany przez społeczność Głuchych jako nie będący językiem migowym. - Czy warto uczyć się języka migowego, jeśli jestem osobą słyszącą?
Tak, zdecydowanie warto! Nauka języka migowego otwiera drzwi do kultury Głuchych, umożliwia komunikację z osobami Głuchymi i poszerza horyzonty. Może być również cenną umiejętnością zawodową w wielu dziedzinach. - Gdzie mogę nauczyć się języka migowego?
Kursy języka migowego są dostępne w wielu miastach Polski. Można szukać kursów organizowanych przez stowarzyszenia i fundacje działające na rzecz osób Głuchych, szkoły językowe oraz uczelnie.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Język migowy a migany: Kluczowe różnice, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.