Umowa zlecenia w 2025 roku: Co się zmieni i co pozostaje bez zmian?

Rok 2024 upłynął pod znakiem dyskusji o planowanych zmianach w umowach zlecenia. Zapowiedzi Ministerstwa Rodziny, Pracy i Polityki Społecznej wzbudziły wiele emocji, obiecując rewolucję w sposobie traktowania zleceniobiorców. Mówiło się o wliczaniu okresu pracy na umowie zlecenia do stażu pracy oraz o obowiązkowym oskładkowaniu tych umów. Wielu pracujących na podstawie umów zleceń z niecierpliwością oczekiwało na 2025 rok, zastanawiając się, jak nowe przepisy wpłyną na ich sytuację finansową i uprawnienia pracownicze.

Umowa zlecenia w 2025 roku – bez rewolucji, ale z ewolucją?

Niestety, dla tych, którzy spodziewali się zmian już od stycznia 2025 roku, mamy ważną informację: planowane rewolucyjne zmiany w umowach zlecenia nie wejdą w życie w 2025 roku. Zgodnie z aktualnymi zapowiedziami, nowe regulacje mają zacząć obowiązywać dopiero od stycznia 2026 roku. Oznacza to, że w 2025 roku w kwestii umów zleceń obowiązują te same zasady, co w roku 2024.

Nie oznacza to jednak, że temat umów zleceń w 2025 roku przestaje być istotny. Warto przypomnieć sobie, jakie są obecne zasady, aby lepiej zrozumieć, co nas czeka w przyszłości i jak wygląda obecna sytuacja na rynku pracy w kontekście umów cywilnoprawnych.

Umowa zlecenia – czym jest i jakie zasady obowiązują w 2025 roku?

Umowa zlecenia jest umową cywilnoprawną, regulowaną przez przepisy Kodeksu cywilnego. W praktyce jest to bardzo popularna forma zatrudnienia, plasująca się na pograniczu prawa pracy i prawa cywilnego. Często stanowi alternatywę lub uzupełnienie umowy o pracę. W 2025 roku, tak jak i wcześniej, przepisy nie zabraniają zawierania umów zleceń z własnymi pracownikami. Trzeba jednak pamiętać o pewnych zasadach, aby uniknąć zarzutu obejścia prawa, szczególnie w kontekście czasu pracy i godzin nadliczbowych.

Czas pracy i godziny nadliczbowe – pułapki umów zlecenia

W kontekście umów o pracę, czas pracy jest ściśle regulowany. Co do zasady, nie może przekraczać 8 godzin na dobę i 40 godzin tygodniowo. Pracownikowi przysługuje również prawo do odpoczynku dobowego i tygodniowego. Praca ponad te normy to godziny nadliczbowe, za które pracownikowi przysługuje dodatkowe wynagrodzenie lub czas wolny.

Pracodawcy, chcąc uniknąć kosztów związanych z godzinami nadliczbowymi, czasami decydują się na zawarcie z pracownikiem umowy zlecenia na dodatkowe zadania, nawet jeśli dotyczą one tego samego rodzaju pracy, co praca w ramach umowy o pracę. Takie postępowanie jest jednak ryzykowne. Sądy pracy konsekwentnie uznają, że zatrudnianie pracowników na podstawie umów cywilnoprawnych, poza normalnym czasem pracy, przy pracach tego samego rodzaju, co objęte stosunkiem pracy, jest obejściem przepisów o czasie pracy i godzinach nadliczbowych oraz przepisów dotyczących składek na ubezpieczenia społeczne.

Takie praktyki mogą skutkować nie tylko roszczeniami pracownika w sądzie pracy, ale również karą grzywny dla pracodawcy. Dlatego w 2025 roku, decydując się na umowę zlecenie z własnym pracownikiem, należy zachować szczególną ostrożność i upewnić się, że nie narusza to przepisów prawa pracy.

Oskładkowanie umów zlecenia w 2025 roku – bez zmian w stosunku do 2024

Kolejną ważną kwestią dotyczącą umów zleceń jest oskładkowanie. W 2025 roku, zasady dotyczące składek ZUS od umów zleceń pozostają bez zmian w stosunku do roku 2024. Przypomnijmy, jak to wygląda:

• Obowiązkowe składki ZUS od umowy zlecenia odprowadzane są, gdy umowa zlecenia jest jedynym źródłem dochodu zleceniobiorcy. W takim przypadku odprowadzane są pełne składki na ubezpieczenia społeczne (emerytalne, rentowe, chorobowe, wypadkowe) oraz składka zdrowotna.
• Składki ZUS do wysokości minimalnego wynagrodzenia odprowadzane są, gdy zleceniobiorca ma kilka źródeł dochodu z umów zleceń, ale łączne wynagrodzenie z tych tytułów nie przekracza minimalnego wynagrodzenia za pracę.
• Brak składek ZUS od umów zleceń obowiązuje, gdy zleceniobiorca posiada inne tytuły do ubezpieczeń społecznych, np. umowę o pracę z innym pracodawcą, prowadzi działalność gospodarczą, lub osiąga dochody z innych umów zleceń przekraczające minimalne wynagrodzenie.
• Wyjątek stanowią uczniowie i studenci do 26 roku życia – w ich przypadku umowy zlecenia są zwolnione ze składek ZUS, niezależnie od innych źródeł dochodu. Ta zasada pozostaje aktualna również w 2025 roku.

Aby zobrazować obecne zasady, spójrzmy na tabelę:

Planowane zmiany w umowach zlecenia – co czeka nas od 2026 roku?

Chociaż w 2025 roku nie doświadczymy rewolucji, warto być świadomym planowanych zmian, które mają wejść w życie od 2026 roku. Dotyczą one dwóch głównych obszarów:

1. Wliczanie okresu pracy na umowie zlecenia do stażu pracy – ma to ułatwić dostęp do niektórych uprawnień pracowniczych, takich jak nagroda jubileuszowa czy dodatek stażowy.
2. Obowiązkowe oskładkowanie wszystkich umów zleceń – niezależnie od innych źródeł dochodu zleceniobiorcy (z wyjątkiem uczniów i studentów do 26 roku życia).

Te zmiany są związane z Krajowym Planem Odbudowy i mają na celu ograniczenie segmentacji rynku pracy oraz zwiększenie zabezpieczeń społecznych pracowników. Ich wprowadzenie będzie miało znaczący wpływ na rynek pracy, zarówno dla zleceniobiorców, jak i zleceniodawców.

Skutki oskładkowania wszystkich umów zlecenia

Planowane oskładkowanie wszystkich umów zleceń będzie miało następujące konsekwencje:

• Dla zleceniobiorców – obniżenie wynagrodzenia netto o około 13,71% z powodu odprowadzania składek na ubezpieczenia społeczne. Z drugiej strony, w dłuższej perspektywie, może to przełożyć się na wyższą emeryturę.
• Dla zleceniodawców – wzrost kosztów zatrudnienia o 19,48% do 22,14% (w zależności od składki wypadkowej ZUS). Może to wpłynąć na decyzje dotyczące zatrudnienia i ceny usług.
• Dla budżetu państwa – wpływy do Funduszu Ubezpieczeń Społecznych mają wzrosnąć o kilka miliardów złotych rocznie, co ma wzmocnić system ubezpieczeń społecznych.

Podsumowanie – umowa zlecenia w 2025 roku bez większych zmian, rewolucja przesunięta na 2026

Rok 2025 w zakresie umów zleceń nie przyniesie rewolucyjnych zmian. Obowiązują te same zasady, co w 2024 roku. Jednak warto pamiętać, że planowane zmiany są jedynie przesunięte w czasie i mają wejść w życie od 2026 roku. Dla milionów Polaków pracujących na umowach zlecenie, a także dla pracodawców, istotne jest śledzenie dalszych losów tych regulacji i przygotowanie się na nadchodzące zmiany.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o umowy zlecenia w 2025 roku

Czy w 2025 roku umowy zlecenia będą oskładkowane w całości?

Nie, w 2025 roku zasady oskładkowania umów zlecenia pozostają bez zmian w stosunku do roku 2024. Planowane pełne oskładkowanie ma wejść w życie od 2026 roku.

Czy okres pracy na umowie zlecenia będzie wliczany do stażu pracy w 2025 roku?

Nie, w 2025 roku okres pracy na umowie zlecenia nie będzie wliczany do stażu pracy na zasadach ogólnych. Ta zmiana planowana jest od 2026 roku.

Jakie składki ZUS są odprowadzane od umowy zlecenia w 2025 roku?

Zasady oskładkowania zależą od sytuacji zleceniobiorcy. Pełne składki są obowiązkowe, gdy umowa zlecenia jest jedynym źródłem dochodu. W innych przypadkach mogą obowiązywać składki do wysokości minimalnego wynagrodzenia lub brak składek (np. przy posiadaniu umowy o pracę lub dla studentów do 26 roku życia).

Czy umowy zlecenia z uczniami i studentami do 26 roku życia będą oskładkowane w 2025 roku?

Nie, umowy zlecenia z uczniami i studentami do 26 roku życia nadal będą zwolnione ze składek ZUS w 2025 roku.

Co zmieni się w umowach zlecenia od 2026 roku?

Od 2026 roku planowane jest wprowadzenie dwóch głównych zmian: wliczanie okresu pracy na umowie zlecenia do stażu pracy oraz obowiązkowe oskładkowanie wszystkich umów zlecenia (z wyjątkiem umów ze studentami do 26 roku życia).