02/05/2020
Pytanie o własność obozu Auschwitz-Birkenau często pojawia się w kontekście historycznym i współczesnym. To miejsce, które na zawsze zapisało się w historii ludzkości jako symbol okrucieństwa i ludobójstwa. Aby zrozumieć, kto obecnie sprawuje pieczę nad tym terenem, należy cofnąć się do powojennej historii i prześledzić proces powstawania muzeum.

Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau – strażnik pamięci
Właścicielem terenu byłego niemieckiego nazistowskiego obozu koncentracyjnego i zagłady Auschwitz-Birkenau jest obecnie Państwo Polskie. Konkretnie, pieczę nad tym miejscem sprawuje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Instytucja ta została powołana do życia w 1947 roku, z inicjatywy byłych więźniów obozu, którzy pragnęli zachować to miejsce jako przestrogę dla przyszłych pokoleń. Ustawę o utworzeniu Muzeum Państwowego w Oświęcimiu uchwalono 2 lipca 1947 roku, co formalnie dało początek tej niezwykle ważnej instytucji.
Historia powstania Muzeum
Inicjatywa utworzenia muzeum wyszła od tych, którzy na własnej skórze doświadczyli piekła Auschwitz – od byłych więźniów. To oni, rozumiejąc wagę tego miejsca dla pamięci o ofiarach i przestrodze przed totalitaryzmami, podjęli starania o jego zachowanie. W pierwszych latach po wojnie teren byłego obozu był zaniedbany i rozproszony. Dzięki determinacji byłych więźniów, wsparciu społecznemu i decyzji władz państwowych, udało się stworzyć muzeum, które miało za zadanie „zachować po wsze czasy” pozostałości po obozie. Pierwsza wystawa została otwarta już w 1947 roku, co świadczy o niezwykłej szybkości działania i determinacji zaangażowanych osób.
Struktura i zakres działalności Muzeum
Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau to nie tylko pojedynczy budynek, ale rozległy kompleks obejmujący dwie główne części byłego obozu: Auschwitz I Stammlager i Auschwitz II – Birkenau. Na terenie Muzeum znajduje się ponad 150 obiektów budowlanych, około 300 ruin, autentyczne drogi, rampa kolejowa, ogrodzenia oraz bogate zbiory archiwalne i muzealne. W zbiorach muzeum znajduje się ponad sto tysięcy obiektów ruchomych, w tym poruszające osobiste przedmioty ofiar, takie jak walizki, buty, ubrania, przedmioty codziennego użytku, a także pasiaki więźniarskie i przedmioty związane z esesmanami.
Działalność Muzeum jest wielowymiarowa. Oprócz stałej wystawy głównej, na terenie Muzeum znajdują się liczne wystawy narodowe, przygotowane przez państwa upamiętniające ofiary pochodzące z ich krajów. Muzeum organizuje również wystawy czasowe, konferencje naukowe, programy edukacyjne i projekty badawcze. Obecnie trwają prace nad modernizacją wystawy głównej oraz niektórych wystaw narodowych, aby dostosować narrację i formę przekazu do współczesnych odbiorców.

Nadzór i międzynarodowy charakter Muzeum
Formalnie, Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau jest jednostką podległą Ministrowi Kultury i Dziedzictwa Narodowego. Jednak jego działalność ma charakter międzynarodowy i opiera się na szerokim konsensusie międzynarodowym. W 1990 roku powołano Międzynarodową Radę Muzeum przy Ministrze Kultury, a w 2000 roku zastąpiła ją Międzynarodowa Rada Oświęcimska przy Premierze RP. Obie Rady, którym przewodniczył Władysław Bartoszewski, pełnią funkcję doradczą i opiniują kwestie związane z działalnością Muzeum i zachowaniem Miejsca Pamięci. Podkreśla to międzynarodową wagę Auschwitz-Birkenau jako miejsca pamięci o ofiarach Holokaustu i nazistowskich zbrodni.
Ofiary Auschwitz-Birkenau – tragiczny bilans
Auschwitz-Birkenau był przede wszystkim miejscem eksterminacji. Szacuje się, że w ciągu niespełna pięciu lat istnienia obozu zginęło w nim około 1,1 miliona ludzi. Największą grupę ofiar stanowili Żydzi – około 1 milion. Drugą co do liczebności grupą byli Polacy – około 70 tysięcy. Ponadto w obozie zginęli Romowie i Sinti (ok. 21 tys.), sowieccy jeńcy wojenni (ok. 14 tys.) oraz więźniowie innych narodowości, takich jak Czesi, Białorusini, Jugosłowianie, Francuzi, Niemcy i Austriacy (ok. 12 tys.). Auschwitz stał się symbolem ludobójstwa dokonanego przez nazistowskie Niemcy, w szczególności zagłady Żydów.
Zasady zwiedzania i fotografowania
Dla osób planujących wizytę w Państwowym Muzeum Auschwitz-Birkenau istotne są zasady zwiedzania i fotografowania. Fotografowanie i filmowanie na terenie Muzeum w celach prywatnych jest dozwolone, ale z pewnymi ograniczeniami. Nie wolno używać lamp błyskowych i statywów, a wyjątkiem jest sala z włosami Ofiar w bloku nr 4 oraz podziemia bloku nr 11, gdzie fotografowanie jest zabronione. Wykorzystanie zdjęć i filmów musi być zgodne z zasadami poszanowania pamięci ofiar i nie może naruszać ich dobrego imienia. Fotografowanie i filmowanie w celach komercyjnych oraz z użyciem drona wymaga specjalnej zgody dyrektora Muzeum.
Podsumowanie
Podsumowując, właścicielem terenu byłego obozu Auschwitz-Birkenau jest Państwo Polskie, a pieczę nad nim sprawuje Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu. Muzeum to nie tylko miejsce pamięci, ale także instytucja edukacyjna i naukowa, która dba o zachowanie autentyzmu tego tragicznego miejsca i przekazywanie wiedzy o Holokauście i zbrodniach nazistowskich kolejnym pokoleniom. Jego międzynarodowy charakter i nadzór podkreślają uniwersalne znaczenie Auschwitz-Birkenau jako symbolu przestrzegającego przed nienawiścią, totalitaryzmem i ludobójstwem.
Pytania i odpowiedzi (FAQ)
Kto formalnie jest właścicielem obozu Auschwitz-Birkenau?
Formalnym właścicielem jest Państwo Polskie, a zarządza nim Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau w Oświęcimiu.

Kiedy powstało Państwowe Muzeum Auschwitz-Birkenau?
Muzeum zostało utworzone w 1947 roku z inicjatywy byłych więźniów obozu.
Ile osób zginęło w obozie Auschwitz-Birkenau?
Szacuje się, że w obozie zginęło około 1,1 miliona osób, głównie Żydów, Polaków, Romów i Sinti oraz sowieckich jeńców wojennych i więźniów innych narodowości.
Czy można fotografować na terenie Muzeum?
Tak, fotografowanie w celach prywatnych jest dozwolone z pewnymi ograniczeniami (bez lampy błyskowej i statywu, z wyjątkiem określonych miejsc).
Jaki jest cel istnienia Muzeum Auschwitz-Birkenau?
Celem Muzeum jest zachowanie pamięci o ofiarach obozu, edukacja o Holokauście i zbrodniach nazistowskich oraz przestrzeganie przed totalitaryzmami i nienawiścią.
Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Kto jest właścicielem obozu Auschwitz-Birkenau?, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.
