Używki wśród studentów medycyny w Polsce

Współczesne społeczeństwo, a w szczególności młodzi dorośli, narażeni są na wiele czynników stresogennych, które mogą prowadzić do sięgania po substancje psychoaktywne. Studia, okres intensywnej nauki, zmian życiowych i presji społecznej, stanowią wyzwanie dla wielu młodych ludzi. Czy studenci kierunków medycznych, przyszli lekarze i pielęgniarki, wyróżniają się na tle innych grup studenckich pod względem spożywania alkoholu i narkotyków? Niniejszy artykuł analizuje to zagadnienie w kontekście badań przeprowadzonych wśród studentów medycyny w Polsce.

Rozpowszechnienie alkoholu wśród studentów medycyny

Badania dotyczące spożycia alkoholu i narkotyków wśród młodzieży skupiają się często na uczniach szkół średnich, pomijając grupę studentów. Tymczasem, jak wskazują badania zagraniczne, to właśnie młodzi dorośli, w tym studenci, stanowią grupę o podwyższonym ryzyku używania substancji psychoaktywnych. Alkohol, substancja łatwo dostępna i akceptowana społecznie, często towarzyszy studentom w różnych sytuacjach – od celebracji sukcesów akademickich po radzenie sobie ze stresem i porażkami.

Częstotliwość spożycia alkoholu

Badanie przeprowadzone wśród studentów pierwszego roku Śląskiej Akademii Medycznej w Katowicach w 2002 roku, obejmujące studentów pielęgniarstwa i wydziału lekarskiego, ujawniło, że spożycie alkoholu jest szeroko rozpowszechnione w obu grupach. Większość studentów przyznała się do aktualnego spożywania alkoholu: 40 studentów pielęgniarstwa i 48 studentów wydziału lekarskiego. Co ciekawe, wśród studentów wydziału lekarskiego odsetek osób pijących alkohol był nieznacznie wyższy, co może być związane z większą liczbą mężczyzn w tej grupie.

Analiza częstotliwości picia alkoholu pokazała podobne tendencje w obu grupach. Najwięcej studentów deklarowało picie alkoholu raz w miesiącu lub rzadziej (19 studentów pielęgniarstwa i 19 studentów wydziału lekarskiego) oraz 2-4 razy w miesiącu (19 studentów pielęgniarstwa i 22 studentów wydziału lekarskiego). Jednakże, więcej studentów wydziału lekarskiego (7 osób) przyznało się do spożywania alkoholu 2-4 razy w tygodniu, w porównaniu do studentów pielęgniarstwa (2 osoby).

Rodzaje alkoholu wybierane przez studentów

Wśród studentów medycyny najpopularniejszym alkoholem okazało się piwo, a na drugim miejscu wino. Ten wybór może świadczyć o preferencji lżejszych alkoholi, częściej konsumowanych w sytuacjach towarzyskich i rekreacyjnych. Powszechność piwa i wina może również wskazywać na społeczną akceptację ich okazjonalnego spożycia, które nie jest postrzegane jako szczególnie ryzykowne dla zdrowia.

Sytuacje spożywania alkoholu

Studenci najczęściej sięgają po alkohol w sytuacjach towarzyskich, takich jak spotkania ze znajomymi, wyjścia do pubów i imprezy (36 studentów pielęgniarstwa i 48 studentów wydziału lekarskiego). Na drugim miejscu znalazły się spotkania rodzinne (21 studentów pielęgniarstwa i 23 studentów wydziału lekarskiego). Te dane potwierdzają, że alkohol pełni ważną funkcję społeczną, ułatwiając nawiązywanie i umacnianie relacji oraz tworząc atmosferę zabawy i relaksu. Pozytywnym aspektem jest fakt, że jedynie nieliczni studenci z obu kierunków deklarowali picie alkoholu w samotności.

Motywacje picia alkoholu

Większość studentów (22 studentów pielęgniarstwa i 19 studentów wydziału lekarskiego) stwierdziła, że alkohol nie daje im nic. Jednak spora grupa wskazała, że sięga po alkohol, ponieważ pomaga im się rozluźnić (17 studentów pielęgniarstwa i 23 studentów wydziału lekarskiego) oraz stają się bardziej otwarci (8 studentów pielęgniarstwa i 18 studentów wydziału lekarskiego). Niewielka liczba studentów przyznała, że alkohol sprawia, że czują się szczęśliwsi (2 studentów pielęgniarstwa i 4 studentów wydziału lekarskiego) lub rozwiązuje ich problemy (po 1 studencie z każdego kierunku).

Narkotyki i inne środki psychoaktywne

Oprócz alkoholu, studenci medycyny sięgają również po inne substancje psychoaktywne, choć w mniejszym stopniu. Narkotyki, leki uspokajające i pobudzające, stanowią grupę substancji, które mogą wpływać na nastrój, postrzeganie i procesy myślowe. Wzrost popularności narkotyków wśród młodzieży w ostatnich latach jest zjawiskiem niepokojącym, a zrozumienie skali tego problemu wśród studentów medycyny jest kluczowe.

Kontakt z narkotykami

Badanie wykazało, że jedynie niewielka liczba studentów z obu grup ma aktualnie osobisty kontakt z narkotykami lub innymi środkami psychoaktywnymi (4 studentów pielęgniarstwa i 3 studentów wydziału lekarskiego). Duża grupa studentów (27 studentów pielęgniarstwa i 22 studentów wydziału lekarskiego) zadeklarowała, że nigdy nie miała kontaktu z narkotykami. Jednakże, istotna różnica pojawiła się w kwestii przeszłych doświadczeń – więcej studentów wydziału lekarskiego miało w przeszłości kontakt z narkotykami, nawet jednorazowy.

Wyniki te różnią się od badań przeprowadzonych w latach 90., które wskazywały na znacznie wyższy odsetek studentów mających kontakt z marihuaną i innymi narkotykami. Możliwe, że studenci kierunków medycznych wykazują większą świadomość ryzyka związanego z używaniem substancji psychoaktywnych, co przekłada się na mniejszą skłonność do ich zażywania. Jest to pozytywny sygnał, sugerujący, że edukacja zdrowotna i wiedza medyczna mogą odgrywać rolę ochronną.

Rodzaje narkotyków

Wśród studentów, którzy mieli kontakt z narkotykami, najczęściej wymieniano marihuanę, leki uspokajające i pobudzające oraz, w mniejszym stopniu, amfetaminę. Te substancje należą do najpopularniejszych narkotyków używanych przez młodzież. Interesujące jest, że wśród studentów pielęgniarstwa najczęściej wymienianym narkotykiem była amfetamina, a wśród studentów wydziału lekarskiego leki pobudzające i uspokajające.

Sytuacje zażywania narkotyków i motywacje

Studenci pielęgniarstwa najczęściej sięgali po narkotyki w sytuacjach towarzyskich i na dyskotekach, natomiast studenci wydziału lekarskiego w sytuacjach związanych z nauką i przeciążeniem nią. Ta różnica może odzwierciedlać specyfikę obu kierunków studiów i związane z nimi rodzaje stresu. Studenci pielęgniarstwa deklarowali, że narkotyki pomagają im się rozluźnić, otworzyć i poczuć szczęśliwszymi, podczas gdy studenci wydziału lekarskiego wskazywali na potrzebę przetrwania sesji egzaminacyjnej lub problemy ze snem jako główne motywacje.

Należy podkreślić, że żaden z wymienionych sposobów radzenia sobie ze stresem i problemami poprzez używanie substancji psychoaktywnych nie jest konstruktywny i może prowadzić do poważnych konsekwencji zdrowotnych i społecznych.

Studenci medycyny a problem używek

Studenci kierunków medycznych, przyszli lekarze i pielęgniarki, stanowią szczególną grupę zawodową. Ich przyszła praca będzie wiązała się z dużym obciążeniem psychicznym, kontaktem z ludzkim cierpieniem i trudnymi emocjami. Dodatkowo, dostęp do leków i innych substancji psychoaktywnych w środowisku medycznym może być łatwiejszy niż w innych zawodach. Dlatego ważne jest, aby studenci medycyny byli świadomi ryzyka związanego z używaniem substancji psychoaktywnych i rozwijali zdrowe strategie radzenia sobie ze stresem.

Podsumowanie i wnioski

Badanie przeprowadzone wśród studentów medycyny w Polsce w 2002 roku pokazało, że spożycie alkoholu jest powszechne w tej grupie, choć motywowane głównie czynnikami towarzyskimi, a nie radzeniem sobie z problemami. Kontakt z narkotykami jest mniej rozpowszechniony, a studenci medycyny wydają się wykazywać większą świadomość ryzyka niż studenci innych kierunków. Jednakże, nawet niewielki odsetek studentów sięgających po narkotyki w celu radzenia sobie ze stresem związanym ze studiami i życiem jest powodem do niepokoju. Konieczne jest dalsze monitorowanie tego zjawiska i wdrażanie programów profilaktycznych, które pomogą studentom medycyny rozwijać zdrowe strategie radzenia sobie ze stresem i unikać sięgania po substancje psychoaktywne jako sposób na rozwiązanie problemów.

Tabela I. Częstotliwość picia alkoholu

Tabela II. Kontakt ze środkami psychoaktywnymi - narkotyki, leki

Bibliografia:

• Lori, A. Quigley, Ph.D, G. Alan Marlatt, Ph.D. (2000). Picie alkoholu wśród ludzi dorosłych w młodym wieku. W: Picie w różnych okresach życia. Warszawa: PARPA.
• Zieliński, A. (1996). Studenci a środki psychoaktywne. Próba zmiany zachowań i postaw poprzez program edukacyjny. 311- 323.
• Stępień, E. (2001). Doświadczenia i przekonania związane z alkoholem z okresu dorastania a intensywność picia przez młodych dorosłych. (Badania katamnestyczne). 290- 299.
• Mellibruda, J. (1993). Warszawa: PARPA.
• Richard, D. (1999). Katowice: Książnica.
• Ostaszewski, K. (1998). Zmiany w używaniu przez młodzież substancji psychoaktywnych. Badania Mokotowskie. 50.
• Sierosławski, J. (1996). Wzory używania narkotyków wśród osób zgłaszających się do leczenia w Warszawie. 487- 498.
• Stepień E. (2001). Czynniki kontaktów z narkotykami w okresie dorastania do wczesnej dorosłości. (Badania katamnestyczne). 410- 419.
• Ostaszewski K. (2001). Trendy w używaniu przez młodzież substancji psychoaktywnych. Badania mokotowskie- kontynuacja. 402- 403.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Używki wśród studentów medycyny w Polsce, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.