Szkolenie po godzinach pracy: czy to nadgodziny?

W dynamicznie zmieniającym się świecie pracy, ciągłe podnoszenie kwalifikacji staje się kluczowe zarówno dla pracowników, jak i pracodawców. Nowelizacja Kodeksu Pracy wprowadziła istotne zmiany dotyczące szkoleń pracowniczych, rodząc pytania o to, kiedy szkolenie jest czasem pracy, a kiedy pracodawca zobowiązany jest do wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny. Czy szkolenie po godzinach pracy to nadgodziny? Odpowiedź na to pytanie znajdziesz w poniższym artykule, który analizuje nowe przepisy i ich praktyczne konsekwencje.

Nowe przepisy Kodeksu Pracy a szkolenia pracownicze

9 marca 2023 roku została uchwalona ustawa, która wprowadza zmiany w Kodeksie Pracy, dostosowując polskie prawo do unijnych dyrektyw. Jedną z kluczowych zmian jest wprowadzenie nowego art. 94 (13) Kodeksu pracy, który szczegółowo reguluje kwestie szkoleń pracowniczych. Nowy przepis stanowi, że jeżeli obowiązek przeprowadzenia szkolenia wynika z:

• układu zbiorowego pracy,
• innego porozumienia zbiorowego,
• regulaminu,
• przepisów prawa,
• umowy o pracę,
• polecenia przełożonego,

wówczas szkolenie odbywa się na koszt pracodawcy oraz, w miarę możliwości, w godzinach pracy pracownika. Co istotne, czas szkolenia odbywanego poza normalnymi godzinami pracy pracownika jest wliczany do czasu pracy.

Szkolenie w godzinach pracy czy poza nimi?

Nowe przepisy jasno wskazują, że preferowaną formą szkoleń jest ich organizacja w godzinach pracy pracownika. Jednak, w sytuacji gdy szkolenie odbywa się poza normalnymi godzinami pracy, czas ten jest traktowany jako czas pracy. Ma to kluczowe znaczenie, ponieważ czas szkolenia poza godzinami pracy może generować nadgodziny.

Przed nowelizacją, szkolenia finansowane przez pracodawcę, odbywające się poza godzinami pracy, co do zasady nie były traktowane jako czas pracy. To skłaniało pracodawców do organizowania szkoleń po godzinach, co było korzystniejsze finansowo. Nowe przepisy zmieniają tę praktykę, chroniąc prawa pracowników i zapewniając, że czas poświęcony na obowiązkowe szkolenia jest odpowiednio wynagradzany.

Konsekwencje dla pracodawców – nadgodziny i koszty

Wprowadzenie art. 94 (13) Kodeksu pracy niesie za sobą konkretne konsekwencje dla pracodawców. Przede wszystkim, organizowanie szkoleń poza godzinami pracy może wiązać się z koniecznością wypłaty wynagrodzenia za nadgodziny. Zgodnie z przepisami, za pracę w godzinach nadliczbowych pracownikowi przysługuje:

• normalne wynagrodzenie za pracę,
• dodatek za pracę w godzinach nadliczbowych (100% lub 50% wynagrodzenia w zależności od okoliczności).

Ponadto, jeśli szkolenie odbywa się w dniu wolnym od pracy wynikającym z przeciętnie pięciodniowego tygodnia pracy, pracodawca ma obowiązek udzielić pracownikowi innego dnia wolnego w okresie rozliczeniowym.

Te zmiany mogą wpłynąć na podejście pracodawców do organizacji szkoleń. Eksperci przewidują, że pracodawcy będą dążyć do organizowania obowiązkowych szkoleń w godzinach pracy, aby uniknąć dodatkowych kosztów związanych z nadgodzinami. Może to również ograniczyć popularność szkoleń weekendowych czy wyjazdów integracyjnych połączonych ze szkoleniami, jeśli będą one wiązały się z dodatkowymi kosztami i formalnościami.

Opinie ekspertów prawa pracy

Przemysław Ciszek, radca prawny, zwraca uwagę, że nowe przepisy mogą ukrócić praktyki organizowania szkoleń w weekendy, które często były formą ukrytej pracy. Jednak obawia się, że mogą one również negatywnie wpłynąć na dostępność szkoleń dodatkowych, takich jak kursy czy studia podyplomowe, które pracodawcy chętniej finansowali, gdy odbywały się poza godzinami pracy i nie generowały nadgodzin.

Magdalena Sudoł, adwokat, podkreśla, że nowy przepis stanowi dodatkową gwarancję pracowniczą i zobowiązanie pracodawców do pokrywania kosztów szkoleń, w sytuacjach wskazanych w przepisach. Zwraca uwagę, że przepis nie wprowadza powszechnego obowiązku szkolenia pracowników, ale precyzuje konsekwencje, gdy taki obowiązek istnieje lub gdy przełożony wyda polecenie odbycia szkolenia.

Ewelina Miłobędzka, radca prawny, zauważa, że wprowadzenie art. 94(13) Kodeksu pracy jest odpowiedzią na wątpliwości dotyczące zaliczania szkoleń poza godzinami pracy do czasu pracy. Podkreśla, że pracodawcy zostaną obciążeni dodatkowymi obowiązkami, a pracownicy zyskają nowe uprawnienie do nieodpłatnych szkoleń zaliczanych do czasu pracy. Zwraca również uwagę na rozszerzenie katalogu wykroczeń o naruszenie przepisów dotyczących pokrywania kosztów szkoleń, co oznacza, że pracodawcy mogą spodziewać się kontroli ze strony Państwowej Inspekcji Pracy.

Czy czas dojazdu na szkolenie jest wliczany do czasu pracy?

Przepisy Kodeksu Pracy wprost nie regulują kwestii czasu dojazdu na szkolenie. Jednak, interpretując art. 94 (13) oraz ogólne zasady dotyczące czasu pracy, można argumentować, że czas dojazdu na szkolenie, które odbywa się w innej miejscowości, powinien być wliczany do czasu pracy, jeśli szkolenie odbywa się na polecenie pracodawcy i jest niezbędne do wykonywania pracy. Jest to szczególnie istotne, gdy szkolenie odbywa się poza normalnymi godzinami pracy pracownika.

W praktyce, kwestia ta może być sporna i zależy od konkretnych okoliczności oraz interpretacji przepisów przez sądy pracy. Warto, aby pracodawcy i pracownicy w jasny sposób ustalali zasady dotyczące czasu dojazdu na szkolenia, aby uniknąć nieporozumień.

Podsumowanie – co warto wiedzieć?

Nowelizacja Kodeksu Pracy wprowadziła istotne zmiany dotyczące szkoleń pracowniczych. Szkolenie po godzinach pracy, jeśli jest obowiązkowe lub wynika z polecenia pracodawcy, jest liczone jako czas pracy i może generować nadgodziny. Pracodawcy powinni organizować szkolenia w godzinach pracy, aby uniknąć dodatkowych kosztów i formalności związanych z nadgodzinami. Pracownicy zyskali dodatkowe uprawnienia i ochronę w zakresie szkoleń, mając pewność, że ich czas poświęcony na podnoszenie kwalifikacji jest odpowiednio wynagradzany.

Warto pamiętać, że nowe przepisy dotyczą szkoleń niezbędnych do wykonywania określonego rodzaju pracy lub pracy na określonym stanowisku. Szkolenia podnoszące kwalifikacje zawodowe, odbywające się z inicjatywy pracownika i za zgodą pracodawcy, mogą podlegać innym zasadom, regulowanym w art. 103(1)-103(6) Kodeksu Pracy.

FAQ – Najczęściej zadawane pytania

Czy każde szkolenie po godzinach pracy to nadgodziny?

Nie, tylko szkolenia obowiązkowe, wynikające z przepisów prawa, układu zbiorowego, regulaminu, umowy o pracę lub polecenia przełożonego, które odbywają się poza normalnymi godzinami pracy, są wliczane do czasu pracy i mogą generować nadgodziny.

Czy pracodawca może wysłać mnie na szkolenie w weekend?

Tak, pracodawca może wysłać pracownika na szkolenie w weekend, ale jeśli jest to szkolenie obowiązkowe, czas ten będzie wliczony do czasu pracy i pracownikowi może przysługiwać dzień wolny za pracę w dniu wolnym lub wynagrodzenie za nadgodziny.

Czy muszę płacić za szkolenie, na które wysłał mnie pracodawca?

Nie, zgodnie z nowymi przepisami, szkolenia obowiązkowe odbywają się na koszt pracodawcy.

Co zrobić, jeśli pracodawca nie chce wypłacić mi wynagrodzenia za nadgodziny za szkolenie po godzinach pracy?

W takiej sytuacji pracownik powinien w pierwszej kolejności podjąć próbę wyjaśnienia sytuacji z pracodawcą. Jeśli to nie przyniesie rezultatu, pracownik może zgłosić skargę do Państwowej Inspekcji Pracy lub dochodzić swoich praw w sądzie pracy.

Gdzie mogę znaleźć więcej informacji o nowych przepisach dotyczących szkoleń pracowniczych?

Szczegółowe informacje na temat nowych przepisów można znaleźć w Kodeksie Pracy, w Dzienniku Ustaw, na stronach internetowych Ministerstwa Rodziny i Polityki Społecznej oraz w publikacjach i komentarzach ekspertów prawa pracy.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Szkolenie po godzinach pracy: czy to nadgodziny?, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.