Czego nie mogą Amisze? Życie wbrew nowoczesności

Amisze, tajemnicza i fascynująca wspólnota religijna, od wieków intryguje świat zewnętrzny swoim unikalnym stylem życia. Żyjąc wbrew nowoczesności, odrzucają wiele udogodnień, które dla większości z nas są oczywistością. Ale czego dokładnie nie mogą Amisze? Zanurzmy się w świat ich zasad i tradycji, aby zrozumieć, co kształtuje ich codzienne życie.

Kim są Amisze i skąd pochodzą?

Amisze to konserwatywna wspólnota chrześcijańska, wywodząca się z ruchu anabaptystów. Ich historia sięga XVII wieku i związana jest z osobą Jakuba Ammana, szwajcarskiego biskupa mennonickiego. W 1693 roku doszło do rozłamu w łonie kościoła szwajcarskiego, a Amman wraz ze swoimi zwolennikami odłączył się, dając początek nowej grupie religijnej. Powodem rozłamu były kwestie obyczajowe, a nie doktrynalne.

Po śmierci Ammana, wspólnota Amiszów doświadczyła migracji. Wielu z nich, szukając lepszych warunków życia i wolności religijnej, wyemigrowało do Ameryki Północnej, głównie do Stanów Zjednoczonych. Dziś największe skupiska Amiszów znajdują się w stanach Pensylwania, Ohio, Indiana i innych, ale można ich spotkać także w Kanadzie i Ameryce Środkowej. Warto zaznaczyć, że Amisze nie są jednolitą grupą – istnieje kilka odłamów, różniących się stopniem konserwatyzmu i pewnymi obyczajami.

Zasady życia Amiszów – Ordnung

Życie Amiszów reguluje zbiór niepisanych zasad zwanych Ordnung (z niemieckiego „porządek”). Ordnung określa niemal każdy aspekt ich życia, od ubioru, przez relacje społeczne, po stosunek do technologii. Te zasady są przekazywane ustnie z pokolenia na pokolenie i stanowią fundament ich tożsamości i wspólnoty. Ordnung nie jest statyczny – może się zmieniać i różnić w zależności od wspólnoty, jednak zawsze kładzie nacisk na skromność, prostotę, pracowitość i życie w zgodzie z wiarą.

Czego Amisze nie mogą? Ograniczenia i zakazy

Lista rzeczy, których Amisze nie mogą lub których unikają, jest długa i dla wielu osób z zewnątrz może wydawać się zaskakująca. Ograniczenia te wynikają z ich przekonań religijnych i dążenia do życia w odseparowaniu od świata zewnętrznego, który postrzegają jako źródło zepsucia i pokus.

Technologia i nowoczesność

Jednym z najbardziej charakterystycznych aspektów życia Amiszów jest ich ograniczony dostęp do technologii. W większości wspólnot Amisze nie używają:

• Elektryczności z sieci publicznej – oświetlenie zapewniają lampy naftowe lub gazowe, a energię pozyskują z generatorów diesla lub baterii w ograniczonym zakresie.
• Samochodów – transport odbywa się głównie za pomocą konnych powozów, rowerów (często zmodyfikowanych) lub pociągów.
• Telefonów komórkowych i smartfonów – komunikacja ze światem zewnętrznym jest ograniczona do telefonów stacjonarnych, często umieszczonych we wspólnych miejscach.
• Telewizji, radia i internetu – media elektroniczne są uważane za rozpraszające i szkodliwe dla życia duchowego i rodzinnego.
• Komputerów i urządzeń elektronicznych – w większości przypadków są one zakazane, choć w niektórych wspólnotach dopuszcza się ich użycie w celach biznesowych, ale z ograniczeniami.
• Zdjęć i filmów – Amisze unikają fotografowania i filmowania, ponieważ uważają to za przejaw próżności i bałwochwalstwa.

Należy jednak pamiętać, że stopień ograniczeń technologicznych różni się w zależności od odłamu Amiszów. Niektóre wspólnoty są bardziej restrykcyjne, inne dopuszczają pewne ustępstwa, szczególnie w kontekście prowadzenia działalności gospodarczej.

Ubiór i wygląd

Skromny i prosty ubiór jest kolejnym wyróżnikiem Amiszów. Ich stroje są jednolite, pozbawione ozdób i wykonane w stonowanych kolorach. Zakazy w tym zakresie obejmują:

• Kobiety – nie mogą nosić biżuterii, makijażu, farbować i obcinać włosów. Zawsze noszą nakrycia głowy – czepki. Spódnice i sukienki muszą być długie i skromne.
• Mężczyźni – nie mogą nosić wąsów (które kojarzą się z wojskiem, a Amisze są pacyfistami), do ślubu golą brody, a po ślubie zapuszczają długą brodę. Noszą kapelusze i ciemne, proste ubrania.
• Oboje płci – unikają jaskrawych kolorów, wzorów i ozdobnych elementów. Ubrania muszą być funkcjonalne i praktyczne.

Edukacja i życie społeczne

Amisze przykładają dużą wagę do życia wspólnotowego i rodzinnego, a unikają nadmiernego kontaktu ze światem zewnętrznym. W związku z tym obowiązują ich następujące zasady:

• Edukacja – Amisze nie posyłają dzieci do publicznych szkół średnich. Uczą się w szkołach prowadzonych przez wspólnotę, zazwyczaj do ósmej klasy (około 14 roku życia). Wyższe wykształcenie nie jest uważane za potrzebne.
• Małżeństwa – zawierane są wyłącznie w obrębie wspólnoty Amiszów. Małżeństwo z osobą spoza wspólnoty jest wykluczone i skutkuje wykluczeniem ze wspólnoty.
• Rozrywka i rekreacja – Amisze unikają rozrywek typowych dla społeczeństwa konsumpcyjnego, takich jak kino, teatr, sport zawodowy, czy imprezy masowe. Czas wolny spędzają w gronie rodziny i wspólnoty, pracując w ogrodzie, czytając Biblię lub angażując się w prace społeczne.
• Służba wojskowa – jako pacyfiści, Amisze odmawiają służby wojskowej. W przeszłości bywało to źródłem konfliktów z władzami.
• Ubezpieczenia społeczne i pomoc państwowa – Amisze starają się być samowystarczalni i unikają korzystania z pomocy państwowej. W razie potrzeby wspierają się w ramach wspólnoty.

Czy Amisze mają wiele żon?

Często pojawiające się pytanie dotyczące Amiszów to kwestia poligamii. Amisze są monogamistami i praktykują monogamię. Plotki o poligamii wynikają prawdopodobnie z mylenia ich z Mormonami, którzy w przeszłości praktykowali poligamię. Wśród Amiszów dopuszczalne jest posiadanie tylko jednej żony.

Tabela porównawcza: Amisze a społeczeństwo nowoczesne

FAQ – Najczęściej zadawane pytania o Amiszów

Jakiej wiary są Amisze?

Amisze to protestancka wspólnota chrześcijańska, wywodząca się z anabaptystów.

Czy Amisze mieszkają tylko w USA?

Głównie w USA, ale także w Kanadzie i Ameryce Środkowej.

Czy Amisze mogą korzystać z internetu?

W większości wspólnot internet jest zakazany, choć w niektórych dopuszcza się ograniczony dostęp w celach biznesowych.

Czy Amisze głosują w wyborach?

Zazwyczaj nie angażują się w politykę i nie głosują w wyborach.

Czy można zostać Amiszem?

Amiszem trzeba się urodzić. Konwersja na amiszynizm jest bardzo rzadka i trudna.

Podsumowanie

Amisze, żyjąc według surowych zasad Ordnung, odrzucają wiele aspektów nowoczesnego świata. Ich ograniczenia dotyczą technologii, ubioru, edukacji i życia społecznego. Czego nie mogą Amisze? Przede wszystkim żyć w sposób, który my uważamy za normalny i oczywisty. Wybierają prostotę, wspólnotę i życie w zgodzie z wiarą, odrzucając konsumpcjonizm i pogoń za nowoczesnością. Ich przykład pokazuje, że można żyć inaczej, wbrew dominującym trendom, i czerpać z tego satysfakcję i poczucie sensu.

Jeśli chcesz poznać inne artykuły podobne do Czego nie mogą Amisze? Życie wbrew nowoczesności, możesz odwiedzić kategorię Edukacja.